Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
181
men. Vele zeer leerzame proeven laten zich met de luchtpomp bewerkstelligen.
AVij zullen er later op terug komen.
- Toepassingen.
Waarin verschilt de veerkracht der lucht met die eener stalen veêr?
Waarom bewijst de ronde vorm van een' zeepbal de gelijkmatige uitzetting
fier lucht?
AVaarom zou men de hydraulische i)ers ook met lucht in plaats van met
water kunnen vullen?
DRIE EN DERTIGSTE LES.
Dc drukking der lucht. De barometer. Wet van Mariotte.
Hebben wij bij de drupvormige vloeistoften duidelijk aangetoond, dat dc
drukkimj, die zij door dc zwaartekracht der aarde ondergaan, met de diepte toe-
neemt, op dezellde wijze wordt dit bij de lucht verklaard; en verspreidde zich
die drukking bij de eerste in alle rigtingen, ook dit heeft om dezelfde reden
bij de laatste plaats.
Alvorens dit verschijnsel nader te behandelen, moeten wij opmerken, dat, hoe-
wel de lucht zich tot in het oneindige schijnt uit te zetten, zij zich evenwel
niet oneindig hoog boven de aarde verheft, een besluit, 't welk uit die uitzet-
baarheid al ligt zou getrokken kunnen worden. Uit verschillende oorzaken leidt
men af, dat de dampkring ergen« begrensd is, en dit zoo zijnde, kunnen wij
ons haar voorstellen als tc beslaan uit een aantal lagen van luchtmoleculen,
die op elkander rusten.
Iedere luchtlaag draagt dan alzoo die, welke onmiddellijk op haar rust;
deze wederom eene hoOger gelegene, enz., zoodat de onderste door den last
van al de bovenliggende gedrukt wordt. Op gelijke hoogte in den dampkring
zal dc drukking dus overal dezelfde zijn. Men verbeelde zich op de hoogte van
den Mont-Iilanc eene luchtlaag, die geheel de aarde op dezen afstand omringt,
dus altijd evenwijdig aan het waterpas der zee blijft, en er zoo ver van verwij-
derd als de top van genoemden berg zich boven dat waterpas verheft; dan kun-
nen wij verzekerd zijn, dat de luchtdeelen dier laag op alle plaatsen even zwaar,
gedrukt worden, en dat de atomen eener tweede laag, die 100 el beneden deze
eerste zich om de aarde buigt, ook onderling eene gehjke drukking zullen onder-
gaan, maar grooter dan die der eerste laag, omdat zij den last eener kolom
luchts, die 100 el hooger is, te dragen hebben. Dit is eene allergewigtigste
waarheid, waarop wij nog dikwijls zullen terugkomen, zij luidt: de drukking
der lucht op eene vlakte is geringer, naannate die vlakte zich hooger boven het op-
9