Boekgegevens
Titel: Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Auteur: Burg, P. van der
Uitgave: Gouda: G.B. van Goor, 1854
3de, geheel omgewerkte dr.; Oorspr. dr. : 1846
Opmerking: Bevat ook: 'Fondslijst. van den uitgever G.B. van Goor ...' (36 p.)
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 738 F 19
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_203607
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke fysica: algemeen
Trefwoord: Natuurkunde, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Eerste grondbeginselen der natuurkunde: strekkende tot leesboek voor alle standen hoofdzakelijk tot zelfonderrigt voor jonge lieden, en tot handleiding voor onderwijzers
Vorige scan Volgende scanScanned page
m
rlzontaal liggende cilinder, om welken in het midden schroefdraden loopen,
door middel der kruk wordt omgedraaid, zoo schuiven de hellende vlakken der
schroefdraden langs de daar tusschen liggende tanden van het er onder geplaat-
ste rad. De schroef zelve onverplaatsbaar zijnde, gaat het rad door hare bewe-
ging zeer gelijkmatig rond. Die beweging kan zoo langen tijd worden voortge-
zet, en de schroef dus hare werking uitoefenen als men verkiest; van daar de
benaming van schroef zonder eind. Dit werktuig is bij ster re- en natuurkun-
dige instrumenten dikwijls in gebruik; men vindt het ook toegepast bij de stuur-
raderen der schepen.
Hier staken wij de beschouwing over het evenwigt der vaste ligchamen.
Ten slotte wil ik er nog bijvoegen, dat, zoo men waarlijk nut Avil hebben van
hetgeen aangaande de werktuigen is vermeld, men de plaatsen moet bezoeken,
waar zij in het groot gevonden worden. Verlangt men zulke plaatsen in ons
land te kennen, het zal voldoende zijn de inrigting te Fijenoord, den construc-
tie-winkel te Delft, de fabrijk van deheeren Enthoven te 's Gravenhage, die van
van Vlissingen en van Keel te Amsterdam of de grofsmederij te Leiden te noe-
men. In al deze fabrijken kan men de wetten van het evenwigt der vaste ligcha-
men heerlijk toegepast zien.
De navolgende
Toepassingen
kunnen op het behandelde worden gemaakt.
Uit het geleerde omtrent het hellend vlak verklaart men:
AVaarom iemand, die een' zwaren last tegen eene brug moet opkruijen, dil
niet regt toe, maar slinger- of zig-zagsgewijze verrigt.
Waarom men in staat is, om zelfs geladene schuiten door middel der over-
toomen op te trekken en zware schepen op de helling te trekken.
De beschrijving der wig verklaart het doelmatig gebruik van messen, bijlen,
beitels, scharen, spijkers, spelden, naalden; de werking van de klaauwen of na-
gels, de hoornen en tanden der dieren, enz.
Ook nog waarom men wiggen onder de kiel van het schip slaat, wanneer het
op de werf moet gevoerd worden.
Waarom men bij het persen van olie in de oliemolens zich van wiggen bedient.
De kennis van de werking der schroef maakt duidelijk :
Waarom men er zich van bedient bij het persen van linnen, laken, boeken,
bij het verplaatsen van schuren, het stempelen der munten, de drukpers, en het
persen van sappen uit vaste stoffen.
Ook kan er door aangeduid worden, dat de wenteltrappen en kurketrekkers
niets anders dan schroefdraden zijn.
De schroeNen kunnen verklaard worden als nuttige deelen bij de sterrekun-
dige werktuigen, het stellen van kanonnen, passers, enz.