Boekgegevens
Titel: Natuurkennis voor de volksschool
Deel: I Planten en dieren
Auteur: Scheepstra, H.; Walstra, W.
Uitgave: Groningen [etc.]: Wolters, 1893
2e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-1035
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202946
Onderwerp: Biologie: botanie: algemeen, Biologie: zoölogie: algemeen
Trefwoord: Plantkunde, Dierkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Natuurkennis voor de volksschool
Vorige scan Volgende scanScanned page
40
bosch en wei hebben een geheel andet' voorkomen dan voor
eenige maanden. De oogst is al lang binnengehaald, het vee
is op stal gezet. Op de weide begint het gras te verdorren;
hier en daar bloeit nog eenzaam een bloem. De meeste
boomen hebben hun bladeren verloren; ze zijn afgevallen en
de herfstwind heeft ze verstrooid. Een enkel geel of bruin
blad hangt nog aan de kale takken.
We willen eens onderzoeken, of daaraan ook nog iets bij-
zonders is op te merken. Daartoe breken we een takje van
een kastanjeboom. Daar zitten waarlijk nog knoppen aan,
zegt ge. Die opmerking is niet volkomen juist. Ze zitten er
niet nog aan, maar ze zitten er reeds weder aan
Vlak onder een knop is een klein groefje; dit is de plaats,
waar voor korten tijd nog een blad zat. De knoppen zijn
dus ontstaan in de oksels der bladeren. Uit deze knoppen
ontspruiten in het volgend voorjaar nieuwe takken, bladeren
of bloemen.
Sommige knoppen zijn geplaatst aan de zijden, andere
aan 't eind van een tak. De eerste heeten zijknoppen; de
laatste, die het grootst zijn, eindknoppen. Als uit een eind-
knop een tak groeit, wordt deze langer; groeien uil de
zijknoppen takken, dan ontstaan er zijtakken. Ge ziet toch
de kleine, bruine blaadjes, die den knop bedekken. Zij be-
schutten de teere, jonge bladeren, takken of bloemen tegen
de winterkoude. Daartoe helpt ook het kleverige vocht mede,
dat ge aan den knop voelt.
De bruine blaadjes, die we zoo even noemden, heeten/mop-
schubben. Als in 't voorjaar de knoppen uitbotten, vallen de
schubben af. Zij laten litteekens achter, evenals de gewone
bladeren. Bekijk den tak maar eens goed, dan kunt gij de