Boekgegevens
Titel: Handleiding bij het onderwijs in de Nederlandsche taal
Auteur: Bijl, P.; Andriessen, P.J.
Uitgave: Amsterdam: J.D. Sybrandi, 1865
4e dr. nagezien en verm.
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 2709
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_202642
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Linguïstiek, Nederlands, Gidsen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding bij het onderwijs in de Nederlandsche taal
Vorige scan Volgende scanScanned page
11
Indien de bijv. naamw, reeds op r uil gaan, vormen zij bannen
vergrootenden trap door achtervoeging van der; zwaar zwaarder,
gaar gaarder, zuur zuurder.
Eenige bijvoegelijke naamwoorden hebben eeno onrcgelmatigo ver-
grooting; als: goed, beter, best, — kwaad, erger, ergst, — weinig, minder,
minst, — veel, meer, meest.
In sommige gevallen wordt meer en meest gebezigd; als, meer door^
drongen, meest doordrongen, enz.
Dikwerf wordt aller vóór den ovcrtrcfïenden trap gevoegd , aller-
grootst, enz.
Sommige dulden geene vergrooling; nis,
1. Die voor geene vergrooting vatb;iiir zijn; als beendroog, ijskoud,
2. Die op lei en hande uitgaan; velerlei, allerhande.
3. Die van den naam van een land of eene stad zijn afgeleid; Holland'
sche kaas.
Onveranderlijk zijn de bijv. naamwoorden:
1. Als zij door de werkwoorden zijn, blijven, schijnen, worden of bee-
len van het zelfst. naamw. gescheiden zijn; zij zijn groot.
2. De stonblijkc bijv. naamwoorden , eene houten tafel.
3. Die op lei en hande eindigen ; als allerlei, velerhande.
4. Die op er eindigen en van den naam eener stad zijn afgeleid: als,
eene Edammer kaas.
Vele bijv. naamw. worden somtijds als zelfst, naamw. gebezigd;
bijv. de rijken, de armen, de geleerden.
LES 12.
VOORBEELDEN VAN VERBUIGING.
Mannelijk.
1 De brave jongen ,
2 Ues braveu jong»»ns ,
?j Den bravfn jntjgfii ,
4 l)ea braven jongen.
1 De brave jongens,
2 Der brave jongens ,
3 Den braven jongens ,
4 Dc brave jungeas.
1 Een brare jongen ,
2 Eens braven jongens,
3 Eenen braven jongen ,
4 Eeaen braven jongen.
Vrouwelijk.
Enkelvoud,
1 De lange tafel,
2 Der Jange taiet,
3 Der, de Jange tafel,
4 De lange tai'el.
Meervoud.
1 De lange tafels ,
2 Der iange tafels ,
3 Der, de Jonge tafels,
4 De lange tafels.
Enkelvoud.
1 üeoe lange tafel,
2 Eener lange tafel,
3 Eener, eene lange tafel,
4 Eene lange tafel.