Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
-87
leed Lodewijk XIII, de kroon van Frankrijk nalatende aan zijnen
zoon Lodewijk XIV, die den ouderdom van vijf jaren nog niet
bereikt had.
§ 31. Het Ziveedsche tijdperk van den Derligjarigen Oor-
log. Gustaaf Adolf.
In het jaar 1630 mengde zich Koning Gustaaf Adolf van
Zweden in den oorlog in Duitschland. Reeds sedert geruimen tijd
had hij zijne Protestantsche geloofsgenooten daar te lande willen
te hulp komen; maar verschillende oorzaken, waaronder voor-
namelijk den oorlog, dien hij met Polen voerde (bl. 73), hadden
hem daarin verhinderd. Richelieu , die begreep van hoeveel
belang het was, tot bereiking zijner staatkundige oogmerken,
dat de bekwame en krijgskundige Zweedsche Koning tegen den
Keizer optrad, bewerkte in September 1629 dat er tusschen
Zweden en Polen een wapenstilstand voor den tijd van zes ja-
ren werd gesloten. Gustaaf Adolf stak nu met 15,000 uit-
muntend geoefende troepen naar Pommeren over, en begon den
oorlog tegen Ferdinand II, deels om de Protestanten te onder-
steunen, deels omdat hij de uitbreiding van des Keizers magtaan
de oevers der Oostzee (bl. 79) wilde beletten, en daarentegen die
van Zweden bevestigen , en tevens omdat hij de regten wilde
handhaven van de Hertogen van Mecklenburg, zijne bloedverwan-
ten , wier grondgebied was veroverd door Wallenstein , die er
daarna door den Keizer mede beleend was. Hoezeer bij in den
beginne nagenoeg geene ondersteuning vond bij de Duitsehe vorsten,
die de wraak des Keizers vreesden, en daarbij beducht waren
voor het aangroeijen van de Zweedsche magt, voerde hij den
oorlog met goed gevolg, en noodzaakte den weifelenden Keurvorst
van Brandenburg, zijne partij te kiezen (1631). De Keurvorst
van Saksen sloot zich aanvankelijk evenmin bij hem aan, doch
vormde het plan onzydig te blijven, en aan het hoofd der Duit-
sehe Protestanten eene afzonderlijke staatspartij te vormen tus-
schen den Keizer en de Zweden.
Deze werkeloosheid van de beide magtigste Protestantsche vorsten
was allernoodlottigst voor de bloeijende en rijke stad Maagdenburg,
die door Tilly met het leger des Keizers en dat der Ligue
werd ingesloten , omdat zij de zijde van Gustaaf Adolf had
gekozen. Deze was niet in staat haar te hulp te komen, zoodat
zij na een heldhaftigen tegenstand stormenderhand ingenomen,
geplunderd, bijna geheel uitgemoord en, op eenige v;einige ge-