Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
-72
Zweden was gedurende hetzelfde tijdvak aan binnenlandsche be-
roeringen ten prooi. Erik XIV (1560—1569), de zoon en op-
volger van Gustaaf Wasa (bl. 42), leed aan vlagen van krank-
zinnigheid, gedurende welke hij herhaaldelijk groote wreedheden,
pleegde, en die eindelijk ten gevolge hadden, dat hij in 1569
door zyn broeder Johan van den troon werd gestooten , gevan-
gen gezet, en eenige jaren later door vergif om het leven ge-
bragt.
Deze vorst, die onder den naam van Johan III den troon be-
klom , trachtte in het begin zijner regering de Katholijke gods-
dienstleer weder in Zweden te herstellen, hetgeen oorzaak was,
dat zijn zoon Sigismund , die hem bij zijn overlyden in 1592
opvolgde, de kroon van Zweden verloor. Deze was vijf jaren voor
den dood zijns vaders tot Koning van Polen verkozen , en wekte
na zijne troonsbeklimming in Zweden de ontevredenheid in laatst-
genoemd rijk op, zoowel door zijn ijveren voor het herstel der
Katholijke godsdienst, waarin hij was opgevoed, als door het
vestigen van zijn verblijf in Polen. Onder de leiding van zijnen
heerschzuchtigen oom, Hertog Karel, den derden zoon van
Gustaaf Wasa, kwam de Zweedsche Rijksdag herhaalde malen
tegen den Koning in verzet, en vorderde eindelyk bepaaldelyk ,
dat hij zijnen zetel te Slokholm zou vestigen, of anders zijn jeug-
digen zoon naar Zweden zenden om in de Luthersche leer te
worden opgevoed, en by zijne meerderjarigheid de regering te
aanvaarden. Sigismund voldeed noch aan het een noch aan het
ander, en werd dien ten gevolge van den troon vervallen ver-
klaard (1600). Vier jaren later werd Hertog Karel , die eerst
als Regent het bewind had gevoerd, als Karel IX tot Koning
gehuldigd, en de kroon in diens geslacht in de mannelijke en
vrouwelijke linie erfelijk verklaard.
Daar Sigismund zijne aanspraken op den Zweedschen troon
niet opgaf, hadden deze gebeurtenissen een oorlog met Polen ien.
gevolge, die de Zweedsch-Poolsche Successie-oorlog genoemd wordt^
en die, nu en dan door wapenstilstanden afgebroken, zestig jaren
duurde.
In het jaar 1611 stierf Karel IX, en werd door zijnen zoon
Gustaaf Adolf opgevolgd. Deze vorst, die aan een edel ka-
rakter en een wetenschappelijk ontwikkeld verstand, groote veld-
heerstalenten paarde, had in de eerste jaren zijner regering oor-
log te voeren met Denemarken, Rusland en Polen , waarbij hoofd-
zakelijk gestreden werd om het bezit van de gewesten Est/iland,
Lijfland en Koerland, die vroeger aan de Orde der Zwaardbroe-