Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
7i
zaamheid des Konings bragl er den laatsten slag aan toe , toen
hij in 1609 bevel gaf om alle Moriskos of nakomelingen der Ara-
bieren (bl. 52) uit Spanje te verdrijven , waardoor meer dan
een half millioen arbeidzame inwoners gedwongen werden naar
Afrika over te steken , en geheele steden en dorpen werden ont-
volkt.
Inmiddels werden Albertus en Isabella voortdurend door
Spaansche troepen en Spaansch geld ondersteund tegen de Neder-
landers , die echter zoowel te land als ter zee in het voordeel
bleven, in 1600, bij Nieuwpoort, onder aanvoering van Maurits,
eene luisterrijke overwinning behaalden, en hunne heerschappij
ook in andere werelddeelen begonnen te vestigen. De verove-
ring van Portugal door Philips II had hen van den aanzienlijken
handel op dat rijk beroofd, en het genoodzaakt, zelf zeetogten
naar Indië te ondernemen. Na de oprigting eener Oost-Indische
Compagnie in 1602, breidden zij hunne magt aldaar aan-
zienlijk uit, voornamelijk ten koste van de Portugeesche kolo-
niën , die grootendeels in hunne handen vielen, en na de stich-
ting van Batavia, de hoofdstad der Nederlandsche Oost-Indische
bezittingen, eene rijke bron van welvaart werden voor het jeug-
dige gemeenebest.
De wapenstilstand, in'het jaar 1609 voor den tijd van twaalf
jaren tusschen Spanje en de Nederlandsche gewesten gesloten,
was voor de laatste een tijd van binnenlandsche beroering en
godsdienstige verdeeldheid, waarvan de bijzonderheden in de ge-
schiedenis des vaderlands meer uitvoerig worden geschetst. Voor
den vervallen toestand van Spanje bragt deze tijd geen herstel
aan; in het slechte binnenlandsche bestuur kwam geene verbe-
tering, en toen Philips III in 1621 stierf, liet hij zijnen zoon
Philips IV het eens zoo magtige rijk in een staat van volslagen
magteloosheid na.
§ 26. De Noordsche rijken. Polen en Rusland, lot aan de
inmenging van Zweden in den Dertigjarigen Oorlog.
Denemarken nam gedurende het bestuur van Frederik II
(1559—1588) en van zijnen opvolger Christiaan IV, die zestig
jaren (1588—16-48) regeerde, in bloei en welvaart toe, en genoot
onder deze beide bekwame vorsten eene groote mate van binnen-
landsche rust. De gewigtigste gebeurtenis was de inmenging in
den Dertigjarigen Oorlog in Duitschland (1625) waarvan in § 28
uitvoeriger zal gesproken worden.