Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
i
60
spoedig na zijnen dood weder het tooneel van hevige binnen-
landsche oneenigheden werd, die hoofdzakelijk in den strijd der
godsdienstige partijen haren oorsprong hadden.
Rudolf II, de oudste der zes zonen van Maximiliaan II,
volgde dezen in 1576 in zijne verschillende waardigheden op (1).
Ten eenemale ongeschikt voor de regering, legde hij gedurende
zijn zesendertigjarig bewind, door krachteloosheid en verkeer-
de maatregelen, den grond tot de onheilen, die Duitschland
weinige jaren na zijnen dood troffen. De inwendige toestand van
het Rijk was van dien aard, dat alleen het bestuur van een
krachtig, verlicht en werkzaam vorst de meer en meer dreigen-
de gevaren zou hebben kunnen te boven komen.
De Augsburgsche godsdienstvrede (bl. 38) had, wel is waar,
de rust hersteld, die dan ook gedurende de regering van Fer-
dinand I en Maximiliaan II niet was verstoord geworden, maar
eene wezenlijke verzoening tusschen de beide godsdienstige par-
tijen was daarom toch niet tot stand gekomen. Het was meer
uit behoefte aan rust dan uit werkelijke eerbiediging van elkan-
ders overtuiging, dat de strijd een einde genomen had; in stilte
bleef de tweedragt in de gemoederen bestaan , en noch bij de
Hervormden, noch bij de Katholijken was de ware verdraagzaam-
heid te vinden. Beider tegenstrijdige belangen deden onder de
regering van den zwakken Rüdolf II herhaalde twisten ontstaan,
die eindelijk tot openbare vijandelijkheden leidden. De oorzaken
tot die oneenigheden waren van verschillenden aard; enkele daar-
van willen wij tot verduidelijking hier aanvoeren.
Zoo als vroeger gezegd is, waren er onder de vele regerende
vorsten van Duitschland verscheidene, die tevens eene geestelijke
waardigheid, als Aartsbisschop, Bisschop enz., bekleedden. Wan-
neer zoodanig vorst tot de Hervormde leer overging, trachtte hij
zich in zijn wereldlijk gezag te handhaven, en werd daarby door
de Protestantsche party ondersteund, die beweerde, dat hij , als
regerend vorst van het Duitsche rijk, zijn grondgebied moest be-
houden , onverschillig welke godsdienst hij beleed. De Katholijken
daarentegen hielden staande , dat het wereldlijk gebied aan de
(1) Van de vijf andere zonen van Keizer Maximiliaak II zijn er drie,
Matthias, Eesst en Albebttjs, Landvoogden in de Nederlandsche gewesten
geweest. De eerste was door de Staten in 1578 gekozen; Eenst was in 1594,
ruim een jaar'na den dood van Pabma, doorPniLiPS II benoemd, en Albektus
werd in 1593 met die waardigheid bekleed, huwde Iwee jaren later met ISA-
BELLA , de dochter van Philips II, en ontving daarbij de heerschajjpij over
de Nederlanden.