Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
52
de regering over Spanje, Sicilië, Sardinië, Franche Comté en de
koloniën in Amerika, terwijl hem reeds vroeger het bewind over
Milaan, Napels en de Nederlanden was gegeven. Aan het hoofd
van deze uitgestrekte en welvarende landen, had hij de magtigste
monarch van zijnen tijd kunnen zijn, indien niet zoowel zijn per-
soonlek karakter als zijne hoogst verderfelijke staatkunde hem op
eenen weg hadden gevoerd, die tot het verlies of het verval der
aan zijne heerschappij onderworpen rijken leidde. Uitbreiding van
zijn vorstelijk gezag door vernietiging van de regten zijner onder-
danen was zijn voortdurend streven, terwijl zijne overdrevenebe-
grippen in het godsdienstige hem niet alleen de verdediging van
de Katholijke kerk, maar ook de hevigste onverdraagzaamheid
jegens andersdenkenden, en zelfs de geheele uitroeijing van hen,
wier overtuiging met de zijne in strijd was, tot een heiligen pligt
maakte. Somber en achterdochtig van aard, wilde hij alles tot
in de kleinste byzonderheden zelf leiden en besturen, hetgeen, zelfs
bij de zeldzame arbeidzaamheid , die hem eigen was, in zulk een
uitgestrekt gebied en in de moeijelijke en onrustige tijden, die
hij beleefde, eene onmogelijkheid was. Daarbij was hij besluite-
loos en miste hij de noodige helderheid, van doorzigt, zoodat het
regte oogenblik van handelen vaak verloren ging, en de meeste
zijner plannen mislukten. De ontzaggelijke sommen, die hij voor
het najagen van zijne veel omvattende oogmerken besteedde, en
het slechte bestuur der geldmiddelen verslonden al de opbrengsten van
zijne rijke landen en koloniën, ende uitputting der schatkist dwong
hem tot het opleggen van zware belastingen , die het volk geheel
verarmden, de ontwikkeling van nijverheid en handel tegenhiel-
den, en eindelijk tot een verval leidden , waaruit het eens zoo
rijke Spanje zich later nooit weder heeft kunnen oprigten.
Zijne godsdienstige onverdraagzaamheid dreef hem reeds in het
begin zijner regering tot de onderdrukking van de afstamme-
lingen der Mooren, of Arabieren, die na de onderwerping van
Granada (bl. 3) nog in Spanje waren blijven wonen, en, hoezeer
in naam Christenen, grootendeels nog in het geheim aan het
geloof hunner voorvaderen gehecht waren. Een hevige opstand
was hiervan het gevolg, die na een hardnekkigen oorlog gedempt
werd door Don Jan van Oostenrijk, den onechten broeder van
Philips II, die de Mooren weder tot onderwerping bragt (1570).
Nog grooteren roem verwierf zich Don Jan in het volgende
jaar in den oorlog , dien Philips, in verbond met Venetië, tegen
den Sultan van Turkije had ondernomen. Bij Lepanlo behaalde
hij, aan het hoofd der verbondene zeemagt, eene schitterende over-