Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
47
hij hel onwrikbaar voornemen had opgevat, geene afwijking hoe-
genaamd van de kerkleer te dulden, in het geheim maatregelen
om de Hugenoten uil te roeijen , en zich tegelijkerfyd weder van
het gezag meester te maken. Van alle kanten nam de spanning
toe, tot het eindelijk in Maart 1562 tot eene uitbarsting kwam.
Een aanval door het gevolg van den Hertog de Guise op een
aantal Hugenoten gedaan, die in het stadje Yassy'm Champagne
godsdienstoefening hielden, was het sein tot het ontbranden van
den burgeroorlog.
Van beide zijden werden troepen op de been gebragt; Condé ,
door de partij der Hugenoten tot hun opperhoofd gekozen, ver-
bond zich met Elizabeth van Engeland', Parans de Goise werd
door Philips H met hulptroepen bijgestaan ; beiden wierven in
Duilschland en Zwitserland manschappen, en weldra was Frankrijk
van hel eene einde tot het andere, aan al de gruwelen van bin-
nenlandsche verdeeldheid en burgeroorlog ten prooi.
Herhaalde gevechten werden er geleverd, die in weêrwil van
den moed en het beleid van Condé en Coligny, meestal ten voor-
deele van de partij der Guises beslist werden. Anton van Na-
varre, door Katharina de Medici met schoone beloften overge-
haald om de zijde van zijnen broeder, den Prins van Condé, te
verlaten, werd reeds in hel begin van den oorlog doodelijk gewond
(1562), en liet bij zijn overlijden een zoon na, Hendrik, Prins
van Béarn, die door zijne moeder, Johanna d'Albret, in de
Hervormde leer werd opgevoed. In het volgende jaar viel Frans
de Güise als het slagtoffer van een sluipmoord , door de hand
van een Protestantschen dweeper (1563), en nadat de oorlog ver-
scheidene jaren met verbittering was gevoerd, hoewel tweemaal
afgebroken door het sluiten van een vrede, die slechts van zeer
korten duur was , werd ook Condé, die in een gevecht gevangen
was genomen , verraderlik door een pistoolschot gedood (1569).
Coligny hield evenwel met onwankelbaren moed den strijd vol,
en verklaarde den jeugdigen Hendrik van Béarn en den zoon van
Condé tot hoofden der Hugenoten.
Intusschen waren ook de Nederlanders onder de leiding van
Prins Willem van Oratije in opstand gekomen tegen Philips H,
en daar ook hier het verkrijgen van godsdienstvrijheid de voor-
naamste beweegreden van den strijd was, kwamen zij in verbin-
ding met de hoofden der Piotestantsche partij in Frankrijk. Lo-
dewijk van Nassau, een broeder van den Piins van Oranje, nam
in 1569 een werkzaam aandeel aan de krijgsverriglingen der
Hugenoten, en streed in het leger van Coligny aan het hoofd