Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
43
voor goed ontbonden (1523). Zeventien jaren later werd de
troon erfelijk in zijn geslacht verklaard. Tot aan zijnen dood, in
1560, wist hy op gemagtigde wijze orde en regel in het bestuur
te brengen; hij bevorderde den landbouw, den handel en de
nijverheid, bragt de Zweedsche krijgsmagt op een goeden voet,
en voerde zijn rijk tot een hoogen trap van bloei en welvaart.
Na zijn dood volgde zijn oudste zoon, Erik XIV, hem als Koning op.
Op het oogenblik dat Gustaaf Wasa door de Zweden tot Ko-
ning werd uitgeroepen was Ghristiaan II ook in Denemarken
niet meer in het bezit van de kroon. Zijne willekeur en de
wreedheden, waaraan hij zich schuldig maakte, berokkenden
hem vele tegenstanders; bovendien maakte hij zich de geestelijk-
heid en den adel van zijn rijk tot vijanden ; de eerste door de
Hervorming te begunstigen: den laatste door den burger- en
boerenstand te bevoordeelen en daarentegen de regtcn der edelen,
die zijn gezag in den weg stonden, te verkorten. Eindelijk brak
in Januarij 1523 de algemeene ontevredenheid los; de Koning
werd van den troon vervallen verklaard, en de regering opgedra-
gen aan zijnen oom Frederik , Hertog van Sleeswijk en Ilolstein,
die als Frederik I kort daarna ook in Noorwegen gehuldigd
werd, en Gustaaf Wasa als Koning van Zweden erkende.
Ghristiaan II trachtte zich later weder van den troon mees-
ter te maken. Eene landing, die hij in 1531 met een leger in
Noorwegen ondernam, gelukte wel is waar aanvankelijk; maar
kort daarna keerde de kans; uit gebrek aan geld en levensmid-
delen was hij in 1532 genoodzaakt zich over te geven, en bragt
de zeven en twintig laatste jaren zijns levens in gevangenschap
door.
Frederik I stierf in 1533, en werd door zijnen zoon Ghris-
tiaan III opgevolgd, die in 1550 de regering aan zijnen zoon
Frederik 11 naliet. Daar de Deensche kroon, volgens de vast-
gestelde bepalingen niet erfelijk was, waren deze beide vorsten
even als hunne voorgangers door den adel verkozen.
In Benemarken en Noorwegen, zoowel als in Zweden, maakte
de Hervorming voortdurend vorderingen, en in het laatste rijk
werd zelfs de Luthersche leer tot godsdienst van den staat ver-
klaard.
§ 17. Oorlog tusschen Hendrik II en Philips II. Frankrijk
onder Frans II. De Guises en de Hugenoten.
De wapenstilstand van Vaucelles, die in het jaar 1556 voor