Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
38
zijnen schoonvader Philips van Hessen, voor wiens vrijheid hij
zijn woord verpand had, uit zijne gevangenschap zou ontslaan ;
de verbittering over de weigering van Kap.el , en de overtuiging,
die zich bij hem begon te vestigen, dat de staatkundige zoowel
als de godsdienstige vrijheid van Duilschland meer en meer gevaar
liep, deed hem besluiten, de wapenen op te vatten. In het diepste
geheim verbond hij zich met eenige andere Duitsehe vorsten en
sloot zelfs een verdrag met Hendrik II, Koning van Franhrijk,
die zijn vader Frans I in het jaar 1547 was opgevolgd, en de
verbondenen met geld en troepen zou ondersteimen. Daarvoor zou
hij de steden Melz, Tnul, Verdun en Kamerijh, welke toen nog
tot Duilschland behoorden, mogen bezetten en er het bewind
voeren.
In het voorjaar van 1552 barstte de oorlog uit. De Keizer, die
zich in Tijrol bevond, werd door Maurits mn Sahsen, die met
snelle dagmarschen door Zuid-Duilschland derwaarts rukte, over-
vallen, en kon zich ter naauwernood met de vlugt redden; zijne
troepen werden geslagen, en hij was genoodzaakt, den gevangen
Landgraaf in vrijheid te stellen , en te Passau een verdrag te
sluiten (Julij 1552), waarbij aan de Profestanten vrije godsdienst-
oefening en het bezit hunner goederen werd gewaarborgd, en
de beslissing der geschillen op een binnen korten tijd uit te
schrijven Rijksdag bepaald werd. Hiermede was het doel van
Maurits bereikt, en aan de heerschzuchtige plannen van Karel V
ten aanzien van Duilschland voor goeil don bodem ingeslagen.
De oorlog met Frankrijk, die inmiddels ook uitgebarsten was,
bleef nog ruim drie jaren voortduren, en had wel eene gruwe-
lijke verwoesting der wederzijdsche grenslanden, maar geene
degelijke beslissing ten gevolge, totdat eindelijk beide partijen
uit gebrek aan geld naar het einde der vijandelijkheden verlang-
den. Over een bepaalden vrede kon men het echter niet eens
worden , doch in Februarij 155G werd er te Vaucelles, nabij Ka-
merijk, een wapenstilstand voor vijfjaren gesloten, waarby Hen-
drik II zijne veroveringen behield.
De oorlog met Frankrijk en eenige binnenlandsche onlusten
hadden het houden van eenen Rijksdag, hetwelk bij het verdrag
van Passau beloofd was, herhaaldelijk uitgesteld. Eerst in het
begin van 1.555 werd hij belegd, en na eene onderhandeling van
zeven maanden kwam men tot eene overeenkomst, die den naam
van de Augsburgsche godsdienstvrede verkregen heeft. De voor-
naamste bepalingen daarvan waren , dat men elkander van weêrs-
zijde niet over de godsdienst zou verontrusten , dat het burgerlijk