Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
34
door het zwaard van den vijand , en toen hij zich eindehjk , na
liet doorstaan van tallooze gevaren, met de overblijfselen van zijn
leger had ingescheept, had hij op zee nog een geweldigen storm
te verdnren, en kwam niet voor het einde van 1541 in zijn rijk
terug.
Intusschen hadden de Turken ook in het oosten van Europa
groote voordeelen behaald. Z.a.polya (bl. 28) was in het vorige
jaar gestorven, en toen Ferdinand van Oostenrijk, volgens het
verdrag van 1538 de regering over Hongarije wilde aanvaarden,
kwam Sultan Solimax tusschenbeide, en nam den schijn aan,
alsof hij partij trok voor den pas geboren zoon van Zapolya.
Hij veroverde nu bijna geheel Hongarije, maar nam het voor
zich zeiven in bezit. Ferdinand bleef den oorlog nog wel eenige
jaren volhouden, maar was eindelijk in 15i6 genoodzaakt een
wapenstilstand te sluiten, waarbij hij Soliman in het bezit van
het veroverde liet, en er zelfs in moest toestemmen den Turk-
schen Sultan voor dat gedeelte van Hongarije, hetwelk deze hem
overliet, eene jaarlijksche schatting te betalen. De zoon van
Zapolya behield niets dan Zevenbergen.
De groote onheilen, die den Keizer in den laatsten tijd getrof-
fen hadden, openden den Franschen Koning het vooruitzigt, dat
het hem nu mogelijk zou zijn, gewigtige voordeelen op hem te
behalen, en hem te dwingen, zijnen tweeden zoon, den Hertog
van Orleans, te beleenen met Milaan; iets hetgeen Karel hem
bij het verdrag van ISizza wel niet regtstreeks beloofd, maar
waarop hij hem toch het uitzigt geopend had. Frans verbond
zich met Hertog Willem m/i Gulik en Kleef, die zich kort te voren
in het bezit had gesteld van Gelderland en Zuiphen, welke Karel
van Ge.'der (I Deel, bl. 213) hem bij zijnen dood had nagelaten
(1538), in weêrwil van een verdrag vroeger met den Keizer ge-
sloten , waarbij bepaald was, dat deze de genoemde landen erven
zou, indien Karel van Gelder zonder kinderen stierf. Willem
van Gulik hoopte zich nu met hulp van den Franschen Koning
tegen den Keizer te zullen kunnen handhaven.
Tevens zond Frans I in het geheim twee afgevaardigden aan
den Turkschen Sultan, om over een nieuw verbond tegen Karel
V te onderhandelen. Deze werden op hunnen doortogt door Milaan
aangehouden en vermoord, en hieruit nam Frans I aanleiding
om lang voordat de wapenstilstand van Nizza (bl. 34) verstreken
was, een vierden oorlog te beginnen (1542).
De Keizer sloot nu een verbond met Koning Hendrik VHI
van Engeland, bragt een sterk leger op de been, en dwong daar-