Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
31
toestand van Duitsclilatid uitoefende, was de strijd, die in 1534
om het Hertogdom Wurtemberg gevoerd werd.
In het jaar 1519 was de regerende vorst van dat land, Her-
tog Ulrich , om de willekeurige wijze, waarop hij het bewind
voerde en zijne onderdanen verdrukte, uit zijne staten verdreven
geworden door den zoogenaamden Zwabischen Bond, eene ver-
eeniging van vorsten en heeren, die ten doel had de rust in dat
gedeelte van Diiitschland (1) te handhaven. Te vergeefs had zijn
neef, Philips de Grootmoedige, partij voor hem getrokken en her-
haaldelijk op zijne herstelling aangedrongen. De Keizer , die het
Hertogdom van den Zwabischen Bond had gekocht, .schonk het
in het jaar 1530 als mannelijk leen aan zijnen broeder Ferdi-
nand die het met de Oostenrijksche erfstaten, welke hem reeds
vroeger waren afgestaan (bl. 20), vereenigde. Deze vermeerde-
ring van de magt van het Habsburgsche huis wekte de bezorgd-
heid van vele rijksvorsten op, en zulks nog te meer omdat Karel V
in het volgende jaar wist te bewerken, dat zijn broeder Fer-
dinand door de Keurvorsten, met uitzondering van dien van Sak-
sen, tot zijnen toekomstigen opvolger op den keizerstroon, met den
titel van Roomsch-Koning benoemd werd. Het werd meer en meer
duidelijk dat de Keizer en zijn broeder langzamerhand tot een
onbeperkt en erfelijk gezag in Didlschland trachtten te komen,
en om deze heerschzuchtige plannen der Habsburgers tegen te werken,
besloot de wakkere Philips van Hessen geweld te gebruiken, en
de aanspraken van zijnen neef Ulrich met de wapenen te doen
gelden. Hij rekende hierbij op de ondersteuning van de leden
van het Schmalkaldische verbond, die even als hij in de aan-
groeijende magt van Ferdixand een groot gevaar voor hunne
godsdienst zagen, en op de medewerking der inwoners van
Wurtemberg, die grootendeels Protestanten waren, en de terug-
komst wenschten van hunnen vroegeren Hertog, die insgelijks tot
de Hervormde godsdienst was overgegaan.
Toen de Landgraaf Philips zag, dat met onderhandelingen
niets te verkrijgen was, bragt hij in het begin van 1534 een
talrijk leger op de been, en leverde daarmede in Mei den Stad-
fl) Zwaben was in de middeleeuwen een magtig Hertogdom in het zuid-
westen van DuitscMand. Het werd langzamerhand verdeeld in eene menigte
kleinere vorstendommen , waarvan Wurtemberg het voornaamste was. Bij de
indeeling van het Duitsehe rijk in Kreitsen (bl. 19) was de Zivabische-Kreits,
die ongeveer uit de gezamenlijke onderdeelen van het vroegere Hertogdom
Zicaben bestond , eene der voornaamste en welvarendste.