Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
20
Sakseti, Frederik de Wijze, wien zijne medekeurvorsten de
kroon aanboden, sloeg haar af, en drong er op aan , dat men
een magtigen vorst zou kiezen, die in staat was het Duitsche rijk
tegen de steeds toenemende magt der Turken te beschermen.
Voornamelijk door zijn toedoen werd dan ook Karel nog het-
zelfde jaar (1519) tot Keizer gekozen , en in het volgende jaar
te Aken gekroond. Hij stond bij die gelegenheid de Oostenrijk-
sche erfstaten aan zijnen broeder Ferdinand en diens manne-
lijke erven af. Het Habsburgsche huis verdeelde zich alzoo in
twee liniën : de Spaansche-IIabsburgsche Unie, de nakomeVingenvSin
Karel V, die hem in Spanje opvolgden , en de Oostenrijksch-Habs-
burgsche linie, de nakomelingen van Ferdinaï^d die in Oosten-
rijk aan het bewind bleven.
Bij de beschouwing van de regering van Karel V moet de
aandacht voornamelijk op twee hoofdpunten gevestigd blijven, die
den grootsten invloed op de gebeurtenissen van dien tijd hebben
uitgeoefend, namelijk op den naijver, die tusschen hem en Frans I
bestond, welke tot vier bloedige oorlogen aanleiding heeft ge-
geven , en op de Kerkhervorming , die twee jaren vóór zijne ver-
kiezing tot Keizer begon, en de gewigtigste gevolgen voor geheel
Europa gehad heeft.
De naijver tusschen Karel V en Fkans I had, behalve in de
grief van den laatsten , dat hij bij de keizerskeuze voor zijnen
tegenstander had moeten onderdoen, zijnen grond voornamelijk
in beider tegenstrijdige belangen.
In de vorige paragrafen hebben wij gezien , hoe de aanspraken
op onderscheidene gedeelten van het grondgebied van Italië eene
reeks van oorlogen in hel leven hadden geroepen, waarin Frank-
rijk en Spanje vaak vijandig tegen elkander overstonden. Napels,
dat door Ferdinand den Katholijke en Lodewijk XII gezamen-
lijk was veroverd, was door eerstgenoemde kort daarna met ge-
weld in bezit genomen en sedert dien tijd aan het Spaansche
vorstenhuis gebleven (bl. 14). Daarentegen was Milaan door den
Franschen koning aan Maximiliaan Sforza ontrukt, (bl. 18), in
weerwil dat de Keizer van Duitschland en de Koning van Spanje
zich tot diens handhaving op den hertogelijken zetel hadden ver-
bonden.
Wel is waar hadden de verschillende partijen door latere vra-
desverdragen dien stand van zaken bevestigd, maar bij de vijan-
dige gezindheid der beide vorsten , werden er weldra genoegzame
aanleidingen gevonden om de vroegere aanspraken te hernieuwen.
Daarbij kwam nog, dat het Hertogdom Bourgondië in het jaar