Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
-45
Wanneer Karel XII hier zijne overwinning had voortgezet,
zou hij den Gzar waarschijn] ij li tot den vrede hebben kunnen
dwingen, maar hij was te zeer op August II verbitterd, om zich
nu niet terstond tegen dezen te wenden. Welke goede hoedanighe-
den Karel XII ook mogt bezitten, hij was even ongeschikt voor
veldheer als voor Koning. Zijne aangeborene dapperheid ontaard-
de in dolzinnige roekeloosheid, die hem alle omzigtigheid en het
wijs overleg, dat een krijgsbevelhebber bezitten moet, geheel uit
het oog deed verliezen ; zijne vastheid van wil ging over in blinde
halsstarrigheid, die hem de dure lessen der ondervinding en de
verstandige raadgevingen zijner vrienden in den wind deden slaan.
Daardoor bragt hij zich zeiven ten val, en vernietigde de vroe-
gere grootheid van Ziveden door een verderfelijken oorlog, die
ruim achttien jaren duurde, en welks beloop hier slechts in hoofd-
trekken kan worden medegedeeld.
In korten tyd had Karel XII bijna het geheele Koningrijk
Polen veroverd, en dwong den Ryksdag in 4704, August II
vervallen te verklaren van den troon, en den Woiwode van Po-
sen, Stanislaus Lesczinsky , een gunsteling van den Zweed-
schen Koning, in zijne plaats te verkiezen. August, die zijn
rijk vruchteloos zocht te heroveren, en den oorlog alleen met zijne
Saksische troepen moest voeren, leed herhaalde nederlagen, en
werd eindelijk, toen Karel XII ook het Keurvorstendom Saksen
was binnengetrokken, tot een nadeeligen vrede genoodzaakt
(1706).
Intusschen was Gzar Peter rusteloos voortgegaan om zijne
plannen tot uitbreiding van zijn rijk naar de Oostzeekust te vol-
voeren , en had eindelyk vasten voet gekregen in Ingermanland
ten zuiden van de Golf van Finland (1703). Vast besloten om ,
wat er ook gebeuren mogt, deze verovering," nimmer uit zijne
handen te geven, begon hij hier terstond de grondslagen te leg-
gen van eene groote stad, die hij tot hoofdstad van zyn rijk be-
stemde. Door ontzaggelijke krachtsinspanning en met opoffering
van duizende menschenlevens, bereikte hij zijn doel, en binnen
weinige jaren was de nieuwe stad, waaraan hij den naam van
SI. Petersburg gaf, eene der gewigtigste steden van Europa.
Hoewel het Russische rijk onder een krachtig en verstan-
dig bestuur ieder jaar magtiger werd, en de Russische troe-
pen meer en meer in geoefendheid en zelfvertrouwen wonnen,
meende Karel XII, na August 11 onttroond te hebben, den
magtigen Gzar nu even gemakkelijk tot onderwerping te zullen
brengen. Zonder te willen hooren naar de raadgevingen zijner
n. 10