Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
-143
de voogdij hunner zuster Sophia , op den troon. De jongste, Peter,
die aan een buitengewonen aanleg eene zeldzanne vastheid van ka-
rakter paarde, vatte reeds in zijne jongelingsjaren het plan op,
om Iltisland op te beuren uit den staat van onbeschaafdheid , waarin
het nog verzonken lag, en het tot eene krachtige Europeesche
mogendheid te verheffen. In 1689 toen hij den ouderdom van 17
jaren bereikt had, noodzaakte hij zyne zuster, het regentschap
neder te leggen, sloot zynen zwakken broeder Iwan , die zeven
jaren later stierf, van de regering uit, en begon zyne groote her-
vormingsplannen ten uitvoer te leggen. Met een ijzeren wil, die
allen tegenstand met geweld vernietigde, dwong hij zyne onder-
danen , zoowel de aanzienlijkste als de geringste, de verordenin-
gen na te komen, welke hij in het belang van beschaving en
vooruitgang uitvaardigde. Zonder zich aan de oude, nationale ge-
woonten en vooroordeelen van zijn volk te storen , voerde hij in
alle onderdeelen van het ryksbestuur nieuwe bepalingen in, en
strafte, vaak met onmenschelijke wreedheid, elk verzet. Om
door eigen aanschouwing de beschaving van het westelijk Europa
te leeren kennen, deed hij in 1697 eene groote reis, op welke
hij, onder anderen, ook de Nederlanden bezocht, en zich te Zaan-
dam in den scheepsbouw liet onderrigten. Eene menigte hand-
werkslieden , kunstenaars en zeelieden voerde hy met zich naar
zijn r'yk, en legde zich, terwyl hij overal scholen oprigtte,
met onvermoeiden ijver toe op de uitbreiding van scheep.sbouw en
handel, van fabr'ykwezen en landbouw.
Om Rusland in de r'y der Europeesche volken de plaats te ver-
zekeren , welke hij het wilde doen innemen, begreep bij, dat
een geregeld leger en eene welgeoefende zeemagt noodzakelijk
waren, en w'y'dde daaraan dan ook eene bijzondere zorg. De
kern van de Russische krijgsmagt bestond uit de zoogenaamde
SlrelÜzen {Strehi, of schutters), die in het midden der 16de eeuw
door Iwan IV waren opgerigt. Toen zij, ontevreden over de door
Peter ingevoerde nieuwigheden, en opgezet door misnoegde
edelen, tweemaal tegen hem in opstand waren gekomen, liet hij
er duizenden van op barbaarsche wijze ter dood brengen, en ver-
nietigde daardoor deze voor zijne plannen zoo gevaarlijke magt
(1698). Om zijn rijk tot eene zeemogendheid te maken, moest
hij zijne grenzen tot de Zwarte Zee en tot de Oost-Zee uitbreiden.
Het eerste bereikte hij door herhaalde oorlogen met Turkije, die
hem meer en meer grondgebied in het zuiden van het tegenwoor-
dige Rusland, en eindelijk in 1696, het gewigtige Azof aan den
mond van den Bon bezorgden. Bij den kort daarop gevolg-