Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
-132
In het jaar 1683 werd er eene zamenzwering ontdekt, die ten
doel had den Koning te vermoorden; zij was door eenige heet-
hoofden aangelegd, en had ten gevolge dat de geheele partij der
Whigs, en daaronder verscheidene aanzienlijke en regtschapen
mannen , die van dit verfoeijelijk plan geen kennis droegen , mede
beschuldigd en teregt gesteld werden. De Hertog van Monmouth ,
een onechte zoon van Karel II, werd , hoezeer van de zaak on-
kundig , ook als een der hoofdaanleggers genoemd, en vlugtte
naar Holland; hij keerde echter kort daarna terug en verkreeg
vergiffenis. Deze zamenzwering had juist het tegenovergestelde
gevolg van hetgeen de aanleggers gehoopt hadden : de bevolking
keerde zich met weerzin van dergelijke middelen af, en bleef rus-
tig; de Hertog van York werd in zijne vroegere waardigheden
hersteld , en de beide laatste jaren der regering van Karel II
gingen zonder verdere onlusten voorbij. Hij stierf in Februarij 1685.
Zijn broeder, de Hertog van York, volgde hem op onder den
naam van Jacobus II. Al zeer spoedig wekten zijne maatregelen
om de Katholijke godsdienst weder in den staat in te voeren , eene
groote ontevredenheid, die nog vermeerderde door zijne eigen-
dunkelijke handelingen met betrekking tot het inwendige bestuur.
De Hertog van Monmouth meende van deze stemming der ge-
moederen gebruik te kunnen maken, om zynen oom van den
troon te stooten ; op de medewerking der IV/rtg's rekenende, ver-
wekte hij een opstand, en gaf zich den titel van Koning. Hij
vond echter geen bijval onder de bevolking; de kleine schaar zij-
ner aanhangers werd verslagen en hij zelf gevangen genomen en
onthoofd (1685). Jacobus II wreekte zich op bloedige wijze op
allen, die van medepligtigheid beschuldigd werden: honderden
verloren het leven op het schavot, of werden naar West-Indië ge-
bannen om slavenarbeid te verrigten.
Inmiddels had in Frankrijk de opheffing van het Edikt van
Nantes plaats (bl. 129), en stroomden duizende Protestanten, om
de vervolgingen in hun vaderland te ontgaan, naar Engeland,
waar zij eene veilige schuilplaats vonden, en de reeds bestaande
opgewondenheid deden toenemen. Voortdurend vermeerderde het
Waarschijnlijk werd de naam Tory oorspronkelijk aan de Katholijke bewo-
ners van Ierland gegeven , die van hunne bezittingen beroofd, in hun
onderhoud door struikrooverij zochten te voorzien , eu de voorbijgangers aiet
het woord »toree."' (geef over) aanhielden. Het woord Whig is oorspron-
kelijk Sehotsch , en betcekent »zure melk" ; het werd als scheldnaam aan de
Schotsche landlieden gegeven, die de strenge Puriteinsche beginselen aan-
kleefden.