Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
-107
binnenlandschen oorlog, die de Fronde genoemd wordt (1), en
vijf jaren duurde (1648 tot 1653). Mazarin wist zich, niettegen-
staande hij tweemaal gedwongen werd Parijs te verlaten, tegen
al zijne vijanden staande te houden, en ten laatste het gezag we-
der geheel en al in handen te krijgen. Hij had zijn zegepraal
voornamelijk te danken aan het vertrouwen, dat de Koningin
in hem bleef stellen, en aan zijne groote bekwaamheden, zijne
sluwheid en de baatzucht zijner tegenstanders. Als staatsman
minder geslepen dan Riciielieu , had hij denzelfden onverzette-
lijken wil om zijne plannen door te zetten; maar hij trachtte zijn
doel niet zoo als deze, hoofdzakelTjk door geweld, maar meer
door list, omkooping en kuiperij te bereiken. Waar hij zijne
vijanden niet door openlijk geweld kon ten onder brengen, zocht
hy hen in het geheim door geschenken en beloften te winnen ,
en dit gelukte hem te meer, daar het hun over het algemeen
slechts om eigen grootheid en voordeel te doen was. Wel is
waar, gaf de tegenstand van het Parlement tegen de drukkende
belastingwetten de eerste aanleiding tot het uitbreken der vijan-
delykheden, maar om het welzijn van het volk bekommerde
zich eigenlijk niemand. Wel wilde men den Kardinaal ten val
brengen en de kracht van de regering breken, maar alleen om
in zijne plaats te treden, en zelf deel te verkrijgen aan het be-
wind ; geenzins om de regten en vrijheden der natie te verdedi-
gen tegen een despotiek bestuur.
Het mededeelen der bijzonderheden van deze binnenlandsche
onlusten zou voor het bestek van deze handleiding te uitvoerig
worden , en wij willen dus alleen vermelden, dat de rust in het
jaar 1653 geheel was hersteld ; de Kardinaal had over al zijne
vijanden gezegevierd, en was vaster dan ooit in het bewind be-
vestigd, terwijl de jeugdige Lodewijk XIV, die in 1651 meer-
derjarig verklaard was, de leiding der .staatsaangelegenheden
geheel en al aan hem overliet.
De Prins van Condé (2), in den laatsten tijd der Fronde de
voornaamste tegenstander van Mazarin , had zich in 1651 met
(1) De aanleiding tot deze benaming is niet met zekerheid bekend. Fron-
der beteekent met een slinger werpen. Volgens sommigen werd de afwisseling
van vrees en aanmatiging van het Parlement, door de vrienden van den Kar-
dinaal vergeleken bij de houding van straatjongens, die met slingers spelen-
de , bij het verschijnen van een gercgtsdienaar de vlugt nemen , en na diens
verwijdering weer stoutmoedig terugkeeren.
(2) Hij was de zoon van Hekdrik van Condé, die in de godsdienst-
oorlogen der vorige eeuw vermeld is (bl. 49).