Boekgegevens
Titel: Mr. B. H. Lulofs' taalkundige werken
Deel: Dl. II Spraakkunst, stijl en letterkennis
Auteur: Lulofs, B.H.; Jager, Arie de
Uitgave: Amsterdam: A. Akkeringa, 1875
4e dr.
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 6235
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201324
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Mr. B. H. Lulofs' taalkundige werken
Vorige scan Volgende scanScanned page
80
Maer let vooral, ó goede man !
Hoe ver u polse reyken kan ;
Want veel te poogen sonder raet,
En ver te springhen sonder maet,
En saken aengaen sonder maglit ,
Dut brenght er menigh in de yraght.
§ 158.
De gespierdheid der zinnen wordt ook nog daardoor be-
vorderd, dat men, wanneer men twee dingen tegen elkander
overstelt, zich hierbij van zoodanige uitdrukkingen bedient,
als insgelijks juist tegen elkander overstaan. Vooral komt dit
voorschrift dus bij het bezigen yan de zoogenaamde figuur der
antithesis in aanmerking. Wij handelen over de gezegde figuur
in onze voorlezingen; weshalve wij er dit slechts hier van
zeggen zullen, dat men (om nu van het sierlijke, dat zij,
matig gebruikt, aan de gedachten zelve soms geven kan, niet
te spreken) haar vooral ook moet trachten dienstbaar te ma-
ken aan de gespierdheid en welluidendheid van den stijl. In
de antithese moet iets puntigs heerschen, iets, dat als met
de snelheid van een' bliksemstraal, oogenblikkelijk in de ziel
dringt. Zij moet treffen, gelyk het krachtige en nadrukkelyke
sneldicht van huygens, hetwelk hier eene plaats moge vin-
den, ofschoon nu juist de antithesis zoo rechtstreeks daarin
niet voorkome.
Gaet het u , vaders ! met uw' kind'ren niet naer wenschen ,
Dcnckt, dat ghy menschen zijt, en vaders zijt van menschen!
§ 159.
De juiste plaatsing dier woorden in een' zin, waarin de
kracht der gedachte voornamelijk berust, bevordert ook niet
weinig de gespierdheid van den stijl. Daar dit voorschrift
echter tot het onderwerp der woordenschikking behoort, over
hetwelk wij hierboven reeds gehandeld hebben, behoeven wij
te dezer plaatse er verder niets meer van te zeggen. Vooral