Boekgegevens
Titel: Mr. B. H. Lulofs' taalkundige werken
Deel: Dl. II Spraakkunst, stijl en letterkennis
Auteur: Lulofs, B.H.; Jager, Arie de
Uitgave: Amsterdam: A. Akkeringa, 1875
4e dr.
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 6235
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201324
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Mr. B. H. Lulofs' taalkundige werken
Vorige scan Volgende scanScanned page
29
minkt en zonder verlengingen, verkortingen, of veranderingen
schrijve. Immers, dergelijke metaplanmen of woordvervormin-
gen, gelijk men ze noemt, zijn meestal slechts uitgevonden, om
schrijvers, die aan eene zekere vaste maat gebonden waren,
te hulp te komen, wanneer zij, door het bezigen der woorden
in hunne ware gedaante, tegen de regels dier versmaat gezon-
digd zouden hebben. Hüyoens leert ons toch aardig, dat men
soms in dicht niet alles zegt, wat men wil, maar wat men kan :
Staet niet te vast op al het seggen.
Dat dichters u te voren leggen !
Daer is te machtigen verschil
Van dicht tot ondicht, lieve man !
In ondicht segt m' al, wat men wil,
In dicht somtijds al wat men kan.
Zooras men nu echter in de kluisters van maat en rijm niet
meer geboeid gaat, hebben de woorden recht op hunne na-
tuurlijke en onverminkte gedaante, en de zuiverheid van deu
stijl vordert, dat men hen daarvan niet beroove, ten minste
niet anders, dan wanneer of het gebruik zulks ten eenenmale
medebrengt, of de welluidendheid en losheid er door bevor-
derd kunnen worden. Met de stoute en duizendvoudige me-
taplasmen, in het dagelijksch spreken voorkomende, hebben
wij hier niet te maken.
§ 116.
üe voornaamste van dergelijke woordvervormingen in het
Nederlandsch zijn al zoo dezelfde, die men ook in het Latijn
en andere talen aantreft, namelijk 1) de antithesis ofletter-
wisseling, 2) de prosthesis of voorklamping, 3) de aphaeresis of
knotting, 4) de syncope of uitwerping, 5) de epenthesis of
invoeging, 6) of crosis of samentrekking, 7) de diaeresis of
spalking, 8) de apocope of afkapping en 9) de paragoge of
aanhechting, aanstaarting.