Boekgegevens
Titel: Proeve van Platamsterdamsch
Auteur: Lennep, J. van; Halbertsma, J.H.
Uitgave: Deventer: J. de Lange, 1845
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 6081
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201273
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Dialecten, Amsterdam (stad)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Proeve van Platamsterdamsch
Vorige scan Volgende scanScanned page
26
^uus in den zin van kroost aangenomen; de guus
is zoo wel het kind als de kinderen, Gieten
wordt hier dus toegepast zoo wel op het kroost
van menschen als van vogelen en visschen, even
als kind bij de Scandinaviers zoo wel een dier als
uen kind, dus ieder schepsel beteekent. In alle
deze woorden heerscht dezelfde ellypsis; het Frie-
sche barn , bern , van bera , ferre uterum , baren ,
is voluit (1) moeder-baren^ [moederschepsel] zoo
als het bij de oude IVederlanders luidde; Oud Sax.
kind ^ proles, zamengetrokken uit kinned [Ags.
eerman , parere , cenned , productus] , beteekent bij
de Scand. een* mensch, wanneer het met man za-
inengesteld, mankind [mensch-schepsel] luidt, en
gelijk kinned zoo wel het geteelde als den geteel-
de aanduidt zoo is mankind den Engelschen het
menschdom. Jiind luidde bij ons in deftigen stijl
nog voluit menschen-kind, om een mensch-
schepsel, dat is, mensch aan te duiden. Yergelijk
Huijüecopeu op M. Stoke I. 243, Awdreae Lex.
144, en het Glossarium Saxonicum op den Heliand
door den voortreffelijken Schmeller op kind»
Maar welk verband is er nu tusschen vischkuit
[ovarium piscium] en het kuit [sura] van den
mensch ? de kuiten,en den naamsoorsprong ? tusschen
onze kuiten, en krul haar ? Men moet de kuiten
eerst een zeker voeder geven om krul haar te krij-
gen! — De kuiten hield het algemeen volksbegrip
voor een der zetels van de teelkracht, even als het
kuit in de visschen er het voortbrengsel van was,
en dus niet slechts voor het sieraad , maar ook
(I) Moederbaren komt tweemaal voor in den Roman
der Kinderen van Limburg, H. S, Maatsch JYed. lett.
te Leiden, p. 7- C. 4,
» Soenes moederbaren, dio wcüt wanen hes ghcboren."
Verder no^ eens p. 19. c. 2,