Boekgegevens
Titel: Proeve van Platamsterdamsch
Auteur: Lennep, J. van; Halbertsma, J.H.
Uitgave: Deventer: J. de Lange, 1845
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 6081
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201273
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Dialecten, Amsterdam (stad)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Proeve van Platamsterdamsch
Vorige scan Volgende scanScanned page
14
ecliigen ten einde het singularis gelijk te maken aan
het pluralis: het was nog erger, dan dat de Latijn-
schc spelmeesters gezegd hadden, )> Omdat gij reges
» in het meervoud spelt, zult gij ook regs, en niet
» reks — rex , spellen."
De media dentalls vervloeit tusschen twee voka-
len , h. v, geïioue , beie , zeien, zouwcn, voor
gehouden , beiden , zeiden , zouden. Somtijds ont-
wikkelt de u alsdan in plaats der d hare conso-
iiantische lipblazing (v, cn de i hare consonant 7,
zoo als in ouwe ^ scheijing ^ voor oude, scheiding.
Omgekeerd ontwikkelt de j in de diminutive ter-
minatie je of jes [ zzr tse , iscn , hen ; kens^ eene
i achter k , verslerkinkie , versterking je ; achter p ^
krappies^ krapjes, hnaoppie ^ knaapje; achter ƒ
kaliefies ^ kalfjes; achter de s^ passies^ pasjes, om
de zamenkorling van kj, pj ^ j) ^ sj te ontduiken.
De /? en 5 worden hier in het schrift, maar niet
in de uitspraak verdubbeld , dewijl volgens de wet
<ler Nederlandsche spelling pasies, krapies , zoude
gelezen worden pa-si es, kra-pies^ en niet pas-ies
krap-ies. Ik voeg deze aanmerking er alleen bij
om het vermoeden te voorkomen, dat de tweede
p oï s uit eene assimilatie der j aan de p of s
zoude geboren zijn. In assiehlicf is as sie zamen-
gesteld uit as V je ^ en daar is V geassimileerd aan
.V, en dus duhbeld in het gesproken woord en
schrift ])eide.
In vele woorden houden zij bij de opening nog
de oude sk aan in plaats der Hoogduitsche sch;
i>. v. skaar, skeuins, skaten, skrokken, voor
schaar , schuins , schoten , schrokken. Aan de Zaan
^•ertoont zich dit overblijfsel der zuivere taal nog
algemeener en uitgedrukter. Zoo hoort men ook
nog dikwerf de zuivere s in plaats van dat gebro-
ken halfslachtig ding, hetwelk wij z schrijven;
b. v sou, zoude.