Boekgegevens
Titel: Proeve van Platamsterdamsch
Auteur: Lennep, J. van; Halbertsma, J.H.
Uitgave: Deventer: J. de Lange, 1845
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 6081
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201273
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Dialecten, Amsterdam (stad)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Proeve van Platamsterdamsch
Vorige scan Volgende scanScanned page
10
gelegen , heb opgedaan , dan blijft er bij mij geen
twijfel over, ot' die eerste gehuchtjes van Amster-
dam , schoon door tusschcnruimten slechts van
halfuren van elkander gescheiden, hebben zich
door merkbare verscheidenheden in hunnen tongval
onderling gekenmerkt; verscheidenheden , welke
eene smelting van zes eeuwen nog niet geheel heeft
kunnen vereffenen op die punten der stad, wier
verwijdering de minste aanraking gedoogde. Ik be-
doel den Ifaarlemmerdijk ten Noordwesten , en
Kattenburg, aan den Zuidoostelijken uithoek der
stad gelegen. Het verschijnsel is bekend , en mijn
geestige vriend J. van lejïjfep heeft het onder-
scheid in acht genomen in de zamenspraak, die
hier voorgaat. Zoo bezigt de Kattenburger eui,
waar de Haarlemmerdijker oi zegt; b. v. Kattenb.
leuizig ^ deuizend y keu!ren ^ euiivt; Haarlemmerd.
loizig, koiren , dolzend , oit. De Kattenburger be-
zigt ij, waar de Haarlemmerdijker ei aanneemt;
b. v. Kattenb. bij ^ hij ^ zij ^ Jij, tapperij ,
trijn^ rijs, Gijs, Haarlemmerd. bei, hei, zei, jei,
tapperei, zeit, trein, reis, Geis, In het eerste ge-
val hebben de Kattenburgers de a, in de oorspron-
kelijke au, veranderd in e, en de Haarlemmerdij-
kers in o; de Kattenburgers de u in ui en de
Haarlemmerdijkers in /. In het tweede geval heb-
ben de Kattenburgers de ij uitgestrekt niet alleen
over de i , zoo als in hij, jij , maar ook over ei,
zoo als trijn, spoortrein, zijt, zeit, zegt; terwijl
de Haarlemmerdijkers de ei toegepast hebben ook
op de i zoo als tapperei , hei, jei, enz.; eene nei-
ging, die ware zij in de schrijftaal gevierd gewor-
den , nog meer verwarring en eentoonigheid in het
Hollandsche klinkerstelsel zou gebragt hebben , dan
er werkelijk, helaas, reeds in heerschen. Üudertus-
schen is het onderscheid tusschen ij en ei in de mid-
den- en lagere volksklassen hier des te merkwaardi-