Boekgegevens
Titel: Nederland, zijne provinciën en koloniën: land en volk beschreven
Auteur: Kuyper, J.
Uitgave: Leeuwarden: Hugo Suringar, 1878
Leeuwarden: Corporatieve Handelsdrukkerij
2e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-562
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201128
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nederland, zijne provinciën en koloniën: land en volk beschreven
Vorige scan Volgende scanScanned page
73
dit meer dan 6000. Talloos zijn de verschillende soorten van
vervaardigde artikelen, want in de handelsprovinciën vragen
scheepsbouw en uitrusting weder andere zaken als de molens
en fabrieken elders; hekken tot versiering en afsluiting;
wapens (Maastricht) en gereedschappen zgn hier of daar
hoofdzaken, al naar gelang de behoefte ze vraagt en deze
nijverheid er beter ontwikkeld is.
De scheepsbouw is echt nationaal, dit behoeft niet her-
innerd te worden ; jammer genoeg kwijnt deze tak , gedeel-
telijk door het minder bezoeken van vreemde havens in over-
zeesche gewesten en in de laatste jaren door den vroeger te
krachtigen aanbouw van groote zeeschepen en vooral door
het toenemend gebruik van kolossale stoomschepen, waarvan
de vervaardiging te Sunderland in Engeland en aan de
Clyde (*) in Schotland zoo krachtig is ontwikkeld dat de ge-
heele beschaafde wereld er ter markt gaat; van zelf laat
deze nijverheid zich splitsen in den bouw van binnen vaar-
tuigen, welke onafgebroken op honderde scheepstimmer-
werven, in het geheele land verspreid, plaatsgrijpt, en in
den bouw van schepen voor de groote vaart; de ver-
vaardiging van stoombooten behoort gedeeltelik onder
deze rubriek en gedeeltelijk onder de werktuigfabrieken te
huis, en is steeds toenemend, wat de riviervaart betreft. Maar
dit is niet het geval met de scheepswerven voor zeeschepen,
zooals men die vindt vooral te Amsterdam, te Rotter-
dam en hooger op aan Maas en Lek; deze verkeeren in
veel gedrukter toestand dan de bouw van kofschepen, schoe-
ners en dergelijke vaartuigen in de provincie Groningen:
evenwel wordt het aantal werklieden, dat meestal goede be-
taling ontvangt, nog op 4000 begroot. De houtzaagmolens,
wier aantal 450 bedraagt, staan hiermede wel eenigermate in
verband, maar ondervinden den druk niet zoo sterk als de
talrijke touwslager ij en, lijnbanen en taanderijen, die,
ofschoon nog met meer dan 1000 arbeiders werkende, niet
vooruitgaan.
§ 59. Wy noemden deze takken van ny verheid de belang-
rykste, maar somden nog eenige andere gewichtige op , en
willen ook daar een oogenblik by stilstaan: de tabakver-
(*) Hier alleen werden in 1877 door den Russisch—Turkschen oorlog 30000
arbeiders ontslagen wegens gebrek aan werk.