Boekgegevens
Titel: Nederland, zijne provinciën en koloniën: land en volk beschreven
Auteur: Kuyper, J.
Uitgave: Leeuwarden: Hugo Suringar, 1878
Leeuwarden: Corporatieve Handelsdrukkerij
2e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-562
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201128
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nederland, zijne provinciën en koloniën: land en volk beschreven
Vorige scan Volgende scanScanned page
72
zooals Roermond en Helm.ond bloeien door de fabri-
catie van halfwollenwaren; de bereiding, zoogenaamde
appretuur, van lakens en dekens is zeker niet het onbelang-
rykst gedeelte van de wol-industrie, die aanmeer dan 10000
personen een bestaan verschaft.
De linnen-ver vaardiging voor eigen gebruik is byna
over het geheele platte land verbreid, maar de fabriekmatige
inrichtingen van dezen nyverheidstak zijn niet zoo algemeen:
in de Meierij van den Bosch zyn deze het talrijkst ver-
tegenwoordigd: Helmond, Boxtel, Woensel staan aan
het hoofd. Nevens de katoen-industrie bloeit ook deze tak
inTwenthe; in Gouda zien wij de machinale garen ver-
vaardiging op den voorgrond treden en in en om Krom-
menie de zeildoek weverij. Over het algemeen kan men zeg-
gen, dat Nederland zijn ouden roem in de vlas- en hen-
nepverwerking niet heeft staande gehouden al leveren sommige
werkplaatsen uitmuntende voortbrengselen, ook in het da-
mast-vak; men schat dat in de fabrieken 3 tot 400i)
werklieden bezigheid vinden.
Steen- en pannenfabrieken zijn van overoude tijden hier
te lande inheemsch en talrijk geweest: de bouworde van
woonhuizen, vesting- en waterbouwkundige werken roept veel
vertier in 't leven, verschaft aan veel meer dan 10000 per-
sonen arbeid, en langs al de Ry ntakken, enkele kleinere
stroomen en ook elders vinden wij eene menigte arbeiders
in het voorjaar en in den zomer bezig; nabij Nijmegen
aan de Waal liggen de bloeiendste dezer werkplaatsen, bouw-
steenen bij millioenen en dakpannen bij honderdduizenden zyn
de hoofdprodukten, die echter te vermeerderen zijn door te-
gels, kookpannen en potten, tabakspijpen (Gouda) en drai-
neerbuizen in verschillende oorden. De kalkbranderijen
zijn overal verspreid; in verhouding bezitten Groningen
en Friesland de meesten, hetgeen in verband staat met de
schelpenvisschery op de Wadden.
De fabrieken ter bewerking van ijzer en de daar-
mede nauw verbonden werktuigfabrieken nemen in ons
land voortdurend toe: de onbelemmerde invoer van de grond-
stoffen bevordert dien bloei, en als men in aanmerking neemt,
dat yzer en brandstof grootendeels van buiten moeten aan-
gevoerd worden, is het merkwaardig, dat Amsterdam,
Fijenoord (tegenover Rotterdam) en meer andere oorden
met zooveel arbeiders werken; in het geheele land beloopt