Boekgegevens
Titel: Nederland, zijne provinciën en koloniën: land en volk beschreven
Auteur: Kuyper, J.
Uitgave: Leeuwarden: Hugo Suringar, 1878
Leeuwarden: Corporatieve Handelsdrukkerij
2e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-562
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201128
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nederland, zijne provinciën en koloniën: land en volk beschreven
Vorige scan Volgende scanScanned page
rmmm
227
De voornaamste kapen zijn: Java-hoofd en St. Nicolaas-
punt aan straat Soenda, Oedjong Sedari, hoek Indramajoe,
Oedjong Batoe en Oedjong Pangka in h t noorden, kaap
Sedano en Java's oosthoek aan straat Bali, Java's zuidhoek
en Tandjong Antjol iu het zuiden. In dezelfde volgorde ont-
moet men de baaien: de Welkomst- en de Peperbaai, de
baaien van Bantam, van Batavia, van Samarang, van Rem-
bang en van Toeban, de Pambang- en de Gémakbaai, de
baaien van Pangoel, van Patjitan en van Tjilatjap, de Mau-
rits-, de Dirk de Vries en de Wijnkoopsbaai.
§ 170. Aan de kuststreken daalt de thermometer nimmer
onder 21'/(," C. en stijgt in den regel zelden boven 27 " C.,
maar het klimaat van West-Java is veel vochtiger dan dat
van het oostelijk deel; de zandige bodem is daar oorzaak van
die meerdere droogte; daarom is het westen rijker aan loof-
hout en koffieboomen, het oosten daarentegen geschikter voor
suiker, indigo en tabak. Van hoeveel belang de verbouw van
nuttige gewassen op Java is, welk rijk handelsvertier de vrucht-
baarheid van den grond in 't leven roept, blijkt uit de vol-
gende cijfers , die zoo belangrijk zyn , dat ze ons een oogenblik
dienen bezig te houden. In 1875 werden 2183700 bouws
(ieder gelijk aan 7096,5 □ meter) gebezigd voor rijstkultuur;
117000 bouws voor suikeraanplanting; 72630 bouws voor
tabakskuituur. In 1874, dat trouwens als een gunstig jaar
is aan te merken, leverde de ryst-oogst ongeveer 58 mil-
lioen pikol op (ieder pikol — 62,5 kilogr.) de 239 mil-
lioen vruchtdragende koffieboomen gaven ruim een millioen
pikol koffie; ruim 2^/3 millioen pikol suiker werden ver-
kregen; een kwart millioen kilogr. indigo werd gewonnen;
de theekuituur leverde ruim een millioen kilogr. op; aan-
zienlijke hoeveelheden tabak, kaneel, cochenielje,
kina en peper droegen mede het hare bij tot het han-
delsverkeer. Van hoe groot belang de verbouw van de beide
stapelartikelen suiker en koffie voor de bevolking is, wordt
aangetoond door het aantal huisgezinnen dat deelnam aan dien
oogst; in 1875 telde men ruim 220000 huisgezinnen die
suiker plantten en 675000 die bij de koffiekultuur waren in-
gedeeld. Vooral voor de inlanders zijn van belang de 26V2
1) De opbrengst van de residentie Batavi.i en de Vorsten-Ianden is hieronder
niet begrepen, omdat er geene gouvernements kuituren zijn.
16