Boekgegevens
Titel: Leerboek der algemeene geschiedenis voor eenigszins gevorderden
Auteur: Kollewijn, A.M.
Uitgave: Amersfoort: A.M. Slothouwer, 1886
5e dr
Opmerking: I: De Oudheid. II: Middeleeuwen en Nieuwe Tijd
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 5487
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201029
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der algemeene geschiedenis voor eenigszins gevorderden
Vorige scan Volgende scanScanned page
229
Tijdens Marcus Aureliiis leefde Irenaeus, bisschop van
Lyon, die door zijne geschriften als de stichter der
Katholieke leer beschouvs^d kan worden. Hij kende aan
de apostelen evenzeer als aan de profeten goddelyk
gezag toe en nam de vier evangeliën, die thans in het
Nieuwe Testament voorkomen, als de ware aan. Hy
bestreed de gnostieken, die door middel van de wijs-
begeerte eenheid in het Christelyke geloof zochten te
brengen en verweet hun, dat zij, na de steentjes, die
het mozaïek beeld van een koning vormden, uit elkan-
der genomen, en als broddelaars tot het beeld van een
hond samengelegd te hebben, durfden beweren, dat zij
het oorspronkelijk beeld des konings teruggaven. Ire-
naeus, de noodzakelijkheid van eenheid in 't geloof op
den voorgrond stellende, beweerde, dat de Schrift slechts
dan te verstaan was, als men het rechte geloof had, en
dat dit alleen te verkrijgen was door de overlevering,
die bij de oudsten bewaard gebleven, en overal en te
allen tijde onveranderlijk dezelfde geweest was. Aan
de gemeente van Rome kende hij den voon-ang toe,
daar hij zich overtuigd hield, dat zij Petrus en Paulus
tot stichters had.
Langzamerhand ontstond er eene eigene letterkunde
onder de Christenen, die de heidensche gedichten door
Christelijke vervangen wenschten te zien. Een tijdge-
noot van Constantijn, de geleerde Gregorius van Nazi-
anza (in Cappadocië), de grondlegger der monnikspoëzie,
schreef een heldendicht, welks held hij zelf was; ook
liet hij in een drama Christus optreden. — Van grooten
invloed op de godsdienstmeeningen waren de geschrif-
ten van Augustinus (400), die de leer der predestinatie
in de Christelijke kerk bracht. — Meer en meer begon
de wereld een theologisch karakter aan te nemen, en
werden de wetenschappen aan den dienst der kerk
ondergescliikt gemaakt. Ook ontstond de gewoonte, dat
J