Boekgegevens
Titel: Driemaal den aardbol om!: aardrijkskunde voor de volksschool in drie ineensluitende leerkringen
Auteur: Bruins, F.
Uitgave: Groningen: P. Noordhoff & M. Smit, 1878
6e, herz. dr
Opmerking: II
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 2489
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200395
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Driemaal den aardbol om!: aardrijkskunde voor de volksschool in drie ineensluitende leerkringen
Vorige scan Volgende scanScanned page
75
nate, d. i. de eilandengroep van Halmaheira, de Soela-eilanden en een deel
van Celébes. De drie grootste eilanden zijn: Halmaheira ^ even zon-
derling gevormd als Celébes, Ceram en Boeroe; de drie bekendste zijn:
Ternate f Amboina en Banda,
De vroeger streng gehandhaafde alleenhandel in specerijen beperkte de aan-
kweeking van den kruidnagelboom tot Amboina en de Oeliassers; de muskaat-
noten werden alleen op de Banda-eilanden gekweekt. Sedert jaren is dit mo-
nopolie opgeheven : toch is nog altijd Amboina met de Oeliassers de zetel van
de kruidnagelteelt; de Banda-eilanden leveren nog steeds de meeste muskaat-
noten en foelie.
Ceram is het rechte sago-eiland, Boeroe 't land van kajapoet-olie, de
Soela-eilanden leveren veel was; Batjan bezit goud en steenkolen; van
Halma"heira (Djilolo) wordt veel gedroogd vleesch {dindivy) uitgevoerd.
De Molukken zijn meestal bergachtige eilanden; vele zijn niet
anders dan boven de zee uitstekende afzonderlijke bergen of
vulkanen. De hoogste bergen zijn op Ceram (3200 M.) en op
Boeroe (2500 M.). Werkzame vulkanen worden op Ternate, Tidore
en Makjan, op de Banda-eilanden (Goenong-Api — vuurberg) en op
de Zuidwester-eilanden aangetroffen. Ten N. van het eil. Wetter
verheft zich een vuurberg midden uit de zee. De Kei-eilanden
zijn gedeeltelijk, de Aroe-eilanden geheel vlak. Een merkwaardig
verschijnsel is de zoogenaamde Melkzee y d. i. de melkwitte kleur,
welke het water van een gedeelte der Banda-Zee van tijd tot tijd
aanneemt tengevolge van millioenen uiterst kleine phosphorisCh
lichtende diertjes, welke zich in het zeewater ontwikkelen.
De bevolking bestaat uit Alfoeren: op de groote eilanden zijn
de kustbewoners meestal mohammedanen , de bewoners der binnen-
landen heidenen. Op Amboina, de Oeliassers en de Banda-eilande^
is de bevolking meest tot het christendom overgegaan. Op de
Papoesche eilanden (Waigéoe, Salawatti, Misóie, enz) wonen Papoea's.
De Tenimber-eilanden, d. i» Timor-laoet met de omgelegen eilandjes, wordeu
uit vrees voor de bevolking weinig bezocht. Geel anders is dit met de
Aroe-eilanden: hier ligt op het kleine eiland Wammer de haven Do hbo,
de jaarlijksche verzamelplaats der Boegineesche en Chineesche kooplieden,
welke hier met de inboorlingen een zeer levcndigen ruilhandel drijven. De
bewoners van het kleine Goram zijn bekend als ondernemende zeevaarders.
Overigens zijn Am bon en Kajéli de voornaamste havens in de Molukken.
Het westelijk gedeelte van het groote Nw.-Gninéa heet onderhoorig aan den
sultan van Tidore; zoodoende behoort het mede tot Nederl-Indië te worden
gerekend. De Ilumboldtsbaai, aan de NO. kust van Nw.Guinéa, is het oos-
telijkste punt der Nederlandsche bezittingen, gelijk Poelo-Bras (bij Atjeh)