Boekgegevens
Titel: Driemaal den aardbol om!: aardrijkskunde voor de volksschool in drie ineensluitende leerkringen
Auteur: Bruins, F.
Uitgave: Groningen: P. Noordhoff & M. Smit, 1878
6e, herz. dr
Opmerking: II
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 2489
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200395
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Driemaal den aardbol om!: aardrijkskunde voor de volksschool in drie ineensluitende leerkringen
Vorige scan Volgende scanScanned page
72
handelstad. De hfdpl. der Padangsehe Bovenlanden is het op eenen heuvel ge-
bouwde Fort de Koek (bij de inboorlingen: Boekit-Tinggi = hooge
berg), gelegen op het lOOO M. hooge, met dorpen en rijstvelden overdekte
plateau van Agam. Aan de baai van Tappauóeli ligt Siboga, met eene der schoon-
ste havens der wereld. Nabij den evenaar Nat al met kamferbosschen in den
omtrek. Benkoelen, tot 1824 Engelsch, zeer onveilige reede. De bevol-
king is traag en zorgeloos, zooals die der meeste streken van Sumatra, waar
zij niet door de Nederlanders tot den arbeid wordt genoopt. De boschrijke
Lampóngs zijn meestal ontoegankelijke wildernissen; zij leveren echter veel peper
en boschproducten op. Op de O. kust ligt de groote residentie Falémbavg^
besproeid door de talrijke takken van de Moesie, welke 20 dagreizen stroom-
opwaarts bevaarbaar is, Groote zeeschepen kunnen varen tot de hoofdstad
Palembang, eene stad met 46 000 inw., welke 17 uren van den mond
verwijderd ligt; de huizen zijn gedeeltelijk op vlotten gebouwd; vele winkels
zijn alleen met behulp van vaartuigen te bereiken. Het verkeer in de stad
heeft gedeeltelijk met booten plaats; aanzienlijke handel in getah-pertsjah,
ivoor, tijgervellen en vele andere voortbrengselen; uitmuntende goud- en
zilverwerkers en wapensmeden; men bouwt hier voortreffelijke prauwen. Ljanbi
levert katoen, rijst en tabak. In het pas onderworpen Deli bestaan reeds
eenige zter bloeiende Europeesche landbouw-ondernemingen (tabaks-cultuur!).
Langs de W.kust ligt eene rij eilanden, waaronder Nias met 170 000 inw.,
die aanzienlijken ruilhandel drijven, waarbij de rijst'als betaalmiddel dient.
Aan de 0 kust liggen de Riouwsche en Livgga-eilanden, alsmede de eilanden
Banka en Biltong. Op het eiland Binidn^ aan de straat van Singapore, ligt
de vrijhaven Riouw, door Singapore geheel overvleugeld.
§ 11. Het tinrijke Ranka is zoo groot als N.-Brabant, Gel-
derland en Utrecht te zamen. Er zijn tusschen 200 en 350 tinmijnen,
welke door Chineesche maatschrippijeu {kongsies) worden bewerkt.
Zij moeten het gezuiverde tin in schuitjes, d. i. blokken van een halven
pikol (36Ys KG.), tegen een' vasten prijs aan de regetring afleveren. Voor
een schuitje betaalt de regeering op Banka 8 tot ö'/^ gulden en ontvangt
daarvoor in Nederland 30 tot 35 gulden. Als men nu in aanmerking neemt,
dat de regeeriog in 1869 op Banka l'/2 millioen gulden tin in ontvangst
nam, dat in Nederland voor 6 7-2 millioen gulden werd verkocht, dan begrijpt
men, welk eene kostbare beziiting Banka voor Nederland is. De hoofdpl.
Muntok (3000 inw.) ligt aan den noordelijken ingang van straat Banka, zij
voert, behalve het hoofdproduct, ook honig en was uit. Ook Bliiong^ ruim
zoo groot als N.-Brabant, is rijk aan tin en pamor (wit ijzer, geschikt tot het
het damasceeren van klingen). Hier zijn thans reeds meer dan 100 mijnen,
welke niet van regeeringswege, maar voor eene bijzondere vereeniging (Biiiiton-
maatschappij) door Chineezen worden bewerkt. Hoofdpl. Tandjong Pandang.
§ 13. Buriieo is grooter dan geheel Duitschland, Nederland
en België te zamen, heeft echter waarschijnlijk niet meer den 3 mill.
inw., meest Dajuks (heidenen) en Maleiers (mohammedanen).