Boekgegevens
Titel: Driemaal den aardbol om!: aardrijkskunde voor de volksschool in drie ineensluitende leerkringen
Auteur: Bruins, F.
Uitgave: Groningen: P. Noordhoff & M. Smit, 1878
6e, herz. dr
Opmerking: II
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 2489
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200395
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Driemaal den aardbol om!: aardrijkskunde voor de volksschool in drie ineensluitende leerkringen
Vorige scan Volgende scanScanned page
71
Oostkust). Onafbankelbk was tot voor korten tijd bet ryk Atjeh.
Aanhoudende zeerooverijen vau onderdanen des sultans van Atjeh
en de vijandige kuiperijen der regeering van dat rijk maakten in
1873 en 1874 een herhaalden krijgstocht (expeditie) derwaarts
noodzakelijk. De eerste expeditie liep voor ons ongelukkig af; de
tweede leidde tot eene duurzame vestiging der Nederlandsohe macht
in den kraton des sultans (thans in eene vesting, Kotta-Eadja
(= koningsfort), herschapen) en de inlijving van geheel Atjeh in
ons gebied, ofschoon vele hoofden nog niet tot onderwerping zijn
gekomen. Een belangrijk punt is hier het eilandje P.jelo-Bras
(vuurtoren, scheepstimmerwerfI).
"Van kaap Atjeh iu het N. tot den Vlakken Hoek in het Z. loopt
dicht langs de W.kust een steil gebergte (Boekit-Barisan = ketenge-
bergte) , dat hier en daar uit evenwijdige ketens bestaat; de hoogste
toppen zijn de piek van Indrapoera (3500 M.), de Dempó, Ophir en
Merapi (alle bijna 3000 M.). Achter de bergketens liggen uitgestrekte
hoogvlakten met aanzienlijke meren (het plateau van Toba ligt 1800 M.
hoog). Aan de vlakke O kust, welke veel onregelmatiger is dan
de bergachtige W.kust, liggen groote stukken aangeslibden grond,
hier loopen vele aanzienlijke rivieren in zee: de Moesi, Djambi,
Kampar, Siak enz., alle met deltavormiug. Aan de W.-kust is
de Singkel de voornaamste rivier. Op Sumatra is het landschap
nog veel grootscher en stouter dan op Java. Het klimaat is aan
de W.kust gezond, minder aan de lage O.kust.
Sumatra kan op den duur voor ons veel belangrijker worden,
wanneer de aankweeking van handelsproducten op grooter schaal
wordt ingevoerd. Dit eiland is het eigenlijke vaderland van de
peper; andere belangrijke voortbrengselen ziju: koffie (in de.Padaog-
sche Bovenlanden), kamfer, getah-pertfja, katoen, kassia (kaneel),
ivoor, goud en steenkolen (het rijke Ombilin-steenkolenveld wil men
door een' spoorweg met Padang verbinden, terwijl deze kostbare delfstof langs
de Kwantan (Indragiri) ook de O.kust zal kunnen bereiken!).
Aan de W.kust ligt Padang (25 000 inw.), de zetel van den
gouverneur, stapelplaats voor den handel in landsproducten; kof-
fieveilingen, hoofdmarkt voor goud.
Padang-Pandjang ligt boven de zoogenaamde „Kloof," de verkeerweg
tnsschen de belangrijke Padangsche Bovenlanden en de kust; het is juist
wegens die ligging een gewichtig pnnt van verdediging en eene ontluikende