Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
768
netisch maakt wanneer zij het in cirkelvormige banen omstroomt;
de ongelijke verwarming wekt, zoo wel op de plaats, waar twee
metalen aaneen gesoldeerd zijn, zoo ook aan de aanrakingsplaat-
sen der verschillende bestanddeelen van de oppervlakte der aar-
de electrische stroomen op en verleent daardoor aan de aarde
magnetische kracht. Als eene tweede werking der electriciteit ver-
toont zich de scheikundige aantrekking; want naauw-
keurige proeven hebben geleerd, dat scheikundige verbindingen
slechts daardoor plaats hebben, dat er bij de aanraking van twee
ligchamen tegengestelde electriciteiten worden opgewekt, en de
scheikundige verwantschap toont zich des te sterker hoe sterker
de elkander aantrekkende electriciteiten zijn. Zoo wel de opge-
hoopte en zich slechts weinig bewegende electriciteit eens con-
ductors als de oogenblikkelijke stroom tusschen de beide be-
kleedsels eener leidsche flesch, en niet minder de onafgebroken
haren cirkelloop volbrengende strooming van eene galvanische
batterij brengen licht en warmte voort. Er heeft eene hevige
golving des waters plaats wanneer tvt^ee waterstroomen in het
zelfde bekken elkander ontmoeten; in de lucht ontstaan wervel-
winden wanneer twee tegengestelde luchtstroomen tegen elkan-
der aankomen ; zoo schijnt het ook dat de electrische stroomen,
wier ontmoeting eene lichtende en verwarmende golving des
aethers ten gevolge heeft, niets anders zijn dan aetherstroomen
en dat de electriciteit door eene stroomende beweging des aethers
wordt voortgebragt. Diensvolgens zou men magnetismus, elec-
triciteit , licht en warmte, die men vroeger imponderabiliën of
onweegbare stoffen noemde, waarschijnlijk uit eene gemeen-
schappelijke bron mogen afleiden en als verschillende wijzen
van werking des aethers, die het heelal doordringt, kunnen be-
schouwen.