Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
762
onttrokken. Nogtans zullen zij, wanneer men na eenigen tijd
den thermometer indompelt, eene ongelijke temperatuur toonen;
het met zwart papier omwikkelde glas is kouder geworden en
heeft meer warmte verloren, of, daar dit verlies slechts door
warmtestraling kan hebben plaats gehad, het heeft meer
warmte uitgestraald. Beide glazen waren volkomen ge-
lijk eer zij met de papieren oppervlakten omgeven waren; de
hoeveelheid der uitgestraalde warmte hangt, behalve van de
Avarmte des ligchaams, van de gesteldheid zijner oppervlak-
te af 1).
Blank gepolijste thee- of koffij kannen verliezen
door straling hare warmte zeer langzaam en de vloeistoffen blij-
ven er lang warm in. Derhalve maakt meu ook sp ij s deksels
van glanzend geelkoper of zilver; een donker of oneffen
deksel onttrekt aan de gekookte spijs door uitstraling meer
warmte. Het is voordeelig, kagchelpijpen en ijzeren
kagchels niet slechts zwart, maar ook ook ruw en ongepo-
lijst te laten, opdat zij aan de voorwerpen in de kamer spoedig
eene rijkelijke hoeveelheid warmte toestralen. In 't algemeen
stralen donkere en ruwe oppervlakten sneller
en meer warmte uit dan heldere en gepolijste
ligchamen.
Op de oppervlakte der aarde verliezen vooral gras en bla-
deren door uitstraling eene groote hoeveelheid warmte en
veroorzaken daardoor de vorming van den dauw (§ 374). De
Wil men deze proef eenigzins overtnigend doen uitvallen, dan
is het van belang, de glazen door passende kurken te sluiten , om
het warmte-verlies zooveel mogelijk te voorkomen. Ook zorge men dat
het papier overal met den glaswand in aanraking zij; liefst plakke
men het met stijfsel er om heen. Twee blikken kokertjes van onge-
veer den zelfden vorm cn grootte als een gewoon bierglas, het een©
blank gelaten en het andere boven eene kaars of lamp met eene dunne
laag roet bedekt, vertoonen het verschijnsel nog veel beter.
Ln.