Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
734
genoodzaakt, zijne proeven slechts met de geringste middelen te
doen, en de ondersteuning van een ondernemenden vriend
stelde hem eerst in staat, om voor eene kolenmijn in Schot-
land een werktuig te vervaardigen, dat allengs verbeterd werd
en tot aanmerkelijke volkomenheid geraakte. Door een aanzien-
lijk verlies van vermogen zijns vriends wederom van alle geld-
middelen beroofd en op het punt van zijne ontwerpen op te
geven, verkreeg Watt in Bolton, die niet lang te voren te
Soho bij Birmingham eene metaalfabriek aangelegd had, een zeer
rijken en wakkeren deelnemer aan zijne ondernemingen, die aan
de nieuwe uitvinding ingang wist te verschaifen. Zij rigtten eene
werktuigenfabriek op, en weldra begonnen hunne stoommachines
gezocht te worden.
38.3, De dubbel werkende machine en de schuifre-
Dnbbel- geling.
werkend ]3ij Watt's eerste werktuigen werkte de damp met zijne span-
werktuig. kracht altijd slechts boven den zuiger en bewoog hem naar
beneden, tenvijl de dampen, die zich onder den zuiger bevon-
den, altijd slechts dienden om door hunne verdigting in den
condensor eene ledige ruimte achter te laten. Het werktuig was
dus slechts, gelijk de atmosferische werktuigen, bij het
nedergaan van den zuiger werkzaam; het opstijgen
daarvan werd door een geïvigt bewerkt, dat aan het verste einde
van den evenaar hing. Van dit enkelvoudig werkende
maakte Watt in 't vervolg dubbel werkende werk-
tuigen, in welke de spankracht van den stoom den zuiger
zoo wel naar beneden als naar boven beweegt, terwijl gelijktij-
dig of onder of boven den zuiger eene ledige ruimte wordt
voortgebragt.
Daartoe was er een toestel noodig om den verschen stoom
uit den ketel nu eens boven, dan beneden den zuiger en ge-
lijktijdig den reeds gediend hebbenden stoom van de andere
zijde van den zuiger in den condensor te leiden. De toestel, welke