Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
731
Fig. 408.
met de dampkringslucht in gemeenschap. Werden nu beide
flesschen vervvarmd, dan ontwikkelden zich uit het water dam-
pen , vulden de flesschen en verdrongen de
lucht uit den toestel. Daarop dompelde hij
de naar beneden voerende buis in een bakje
met kwik, maar de beide flesschen in koud
water; terstond werden de dampen verdigt,
er ontstond eene ledige ruimte, en de druk-
king der lucht dreef het kwik in de lange
buis omhoog. Thans verwarmde hij wederom
^^tah de beide flesschen, tot de dampen het kwik
^^^^ p geheel naar beneden gedrukt hadden; doch
in plaats van, zoo als te voren, beide fles-
schen af te koelen, zette hij slechts de eene, onverschillig
de eerste of de tweede, in koud water, en zie, de dampen wer-
den even zoo verdigt en het kwik steeg even zoo hoog als te
voren. Wordt een gedeelte der met damp (stoom) gevulde ruimte
kouder, dan heeft hier eene verandering van den stoom in
water en tevens de vorming van eene ledige ruimte plaats;
wegens hun streven om zich uit te breiden stroomen echter
oogenblikkelijk dampen toe, worden eveneens koud en dnip-
vormig vloeibaar, en de geheele dampmassa wordt door hare
spankracht in snelle opvolging in de koude ledige ruimte ge-
voerd en daarin verdigt. Zoo had Watt de w e t gevonden,
dat de stoom in eene beslotene ruimte den vorm
aanneemt, welke met het koudste gedeelte
daarvan overeenkomt.
Proef. Wil men zonder aanwending van de barometerbuis
en het kwik de zelfde daadzaak waarnemen, dan passé men in
de kurk der eene kookflesch, waarin men slechts zeer weinig
water gegoten heeft, eene korte regte buis en late ze door de
kurk eener wijdere glazen buis (chloorcalciumbuis) gaan, die
een loodregten stand verkrijgt. De andere over de helft met
water gevulde kookflesch wordt verhit, lucht en dampen komen
• i'
■I
J