Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
668
zet en bij de gewoonlijk voorkomende warmtegraden noch kookt
noch bevriest.
Om de uitzetting van het kwik te meten, wordt naast de ther-
mometerbuis eene graadver deeling of schaal aange-
bragt, bij welker vervaardiging men, opdat de aanwijzingen der
thermometers onderling overeenstemmen, de volgende handel-
wijze in acht neemt. Men dompelt den thermometerbol en de
buis, zoo ver het kmk reikt, eerst in fijn gestooten smeltend
ij s; het kwik daalt, en het punt, tot waar het reikt, wordt op
de buis met een diamant aangeteekend. Het aldus bepaalde
punt draagt den naam van ijspunt of vriespunt. Hierop
brengt men het werktuig in kokend water, of beter in de dam-
pen boven kokend water, en teekent op de buis de plaats
aan, tot waar het kwik stijgt; dit tweede punt heet het k o o k-
p u n t. De afstand der beide vaste punten, de zoogenaamde
fundamentele afstand, wordt nu gemeten en op papier, hout
of glas aangeteekend. Naast het vriespunt schrijft men het cijfer
O, naast het kookpunt 100, en deelt den afstand tusschen bei-
den in 100 gelijke deelen, welke graden genoemd worden.
Daar het kwik bij grootere koude dan die vau smeltend ijs zich
nog verder zamentrekt, brengt men nog beneden het vriespunt
even zoo groote gi-aden aan en bevestigt de graadverdeeling
naast de thermometerbuis. Alle aldus vervaardigde thermometers
stemmen met elkander overeen en geven bij gelijke warmte een
gelijk aantal graden aan; doch de graden van twee thermome-
ters zijn geenszins even lang. Men is gewoon de graden boven
het vriespunt warmtegraden te noemen en met het plus-
teeken (-}-) aan te duiden; de graden van geringer warmte, die be-
neden het vriespunt liggen, heeten daarentegen koude graden
en worden door het minus-teeken (—) onderscheiden. Dat de gra-
den van een kwikthermometer met de boven beschrevene door
Celsius opgegevene schaal bedoeld zijn, welke voor wetenschappe-
lijke doeleinden uitsluitend in gebruik is, geeft men door bijvoe-
ging der C te kennen; -[- C beteekent daarom: 3 graden