Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
667
Fig. 373.
een sterkere uitzetting ten gevolge heeft, zoo laat zich naar den
graad der door ons waargenomene uitzetting de graad der warmte,
naar de werking de oorzaak, beoordeelen. Is door de warmte der
lucht eene zekere hoeveelheid kwik in hoogen graad uitgezet, dan
moet, omdat dit slechts door een hoogen graad van warmte ge-
schieden kan, de lucht een hoogen warmtegraad bezitten.
De thermometer bestaat uit drie deelen, uit de thermo-
meterbuis, het kwik en de graadverdeeling of schaal. De ther-
mometerbuis is eene enge, overal even wijde buis, die zich
van onderen tot een hollen bol verwijdt. Daar de bol naar bui-
ten gesloten is, kan het kwik slechts door de buis ingebragt
worden, wier boveneinde naderhand eerst gesloten wordt. Men
verhit, gelijk in proef a der voorgaande §, den bol der thermo-
meterbuis boven eene spirituslamp en dompelt
de opening der buis in kwik; een gedeelte der
zich uitzettende lucht ontwijkt, en in hare
plaats stijgt bij het koud worden van den bol
het kwik daarin op. Doch er blijft nog eene
luchtblaas in den bol achter. Om ook deze te
verwijderen wordt de bol zoo verhit, dat het
kwik aan het koken geraakt en met zijne dam-
pen de geheele buis vult, en daarna wederom
de buis in kwik gedompeld. Eindelijk wordt
de bol ten derden male verwarmd, tot het zich
uitzettende kwik de geheele buis opvult en er
uit begint te vloeijen; maar op dit oogenblik
smelt men de opening der buis met behulp
eener blaaslamp toe. De thermometerbuis is
thans overal gesloten en tegen het indringen
der dampki-ingslucht beveiligd; zij is luchtledig
en bevat niets dan kwik, naar welks uitzetting de warmte ge-
meten moet worden. Het kwik is tot dit doel boven alle andere
vloeistoften te verkiezen, omdat het voor het toenemen of afne-
men der warmte zeer gevoelig is, zich volkomen regelmatig uit-