Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
664
heele ligchaam eene kleinere ruimte dan vroeger inneemt. Het
liniaal van bovenstaande proefneming wordt ook niet weder regt
enkel door verkoeling, maar wel wanneer men de holle zijde
met een weinig water bevochtigt en haar zoo eenigen tijd lig-
gen laat.
Uitzet-
ting van
drupvor-
mige
vloei-
stoffen.
Fig. 370.
349. Uitzetting van drupvormige vloeistoffen door
de warmte.
Proef. Om de uitzetting eener drupvormige vloeistof door
de warmte duidelijk te kunnen waarnemen, passé men op een
kookfleschje (of eene eenigzins wijde reageer-
buis) eene kurk, die men vooraf met een stuk
hout voorzigtig Aveek geklopt heeft; de kurk
wordt in het midden door middel eener i'on-
de vijl doorboord en in de opening eene enge
glazen buis, het best een haarbuisje, naauw-
keurig sluitend ingeschoven, zoodat zij van
onder slechts weinig uit de kurk uitsteekt.
Daarop vult men de kookflesch zoo ver met
water, dat het, wanneer de kurk er vast in-
gedrukt is, nog een gedeelte der buis in-
neemt; hoe hoog heter in staat, teekent men
aan door een met was bestreken draad, dien
men om de buis bindt. Terwijl men nu met
de eene hand het kookfleschje loodregt houdt,
beweegt men met de andere eene spritus-
lamp onder den bodem van hetfleschje heen en weêr, op dat de ver-
warming langzamerhand geschiede, en zet ze er dan onder. Zeer
spoedig zal het verwarmde water in de buis o p s t ij g e n, het
beslaat thans eene grootere ruimte dan te voren, het is door
de warmte uitgezet. Zijne uitzetting is des te grooter
hoe meer het verwarmd wordt.
In iedere keuken kan men ligt waarnemen, dat water, melk
en andere vloeistoffen, wanneer zij een vat tot den rand vul-