Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
618
neemt aan haar eene einde den spiegel op, is aan het andere
einde open, wordt door eene stellaadje gedragen en door werk-
tuigelijke toestellen gerigt. Van een verwijderd voorwerp zal
de holle spiegel buiten zijn brandpunt, doch niet ver daarvan ,
een omgekeerd en verkleind objectief beeld doen ontstaan. Eer
echter de van den hollen spiegel komende lichtstralen zich tot
een beeld vereenigen , wordt hunne rigting veranderd, doordien
zij op een kleinen vlakken spiegel vallen, welke bij de
opening der buis zoo geplaatst is, dat hij in zijn midden door
de as van den hollen spiegel getroffen wordt en op deze onder
een hoek van 45 graden helt. Door den kleinen spiegel terug
gekaatst en genoodzaakt een anderen weg te nemen, vereenigen
zieh de stralen nabij den eenen wand der buis tot een omge-
keerd liggend beeld. Hier is eene verschuifbare zij buis
met een oogglas aangebragt, door welke het oog het ob-
jective beeld vergroot ziet. Omdat men van ter zijde in den new-
toniaanschen spiegelteleskoop moet zien, is er uitwendig aan
de groote buis, met haar evenwijdig, een kleinere verrekijker be-
vestigd, die tot het opzoeken van het waar te nemen voorwerp
gebezigd en de zoeker genaamd wordt. Daar de vlakke spie-
gel niets aan de grootte van het beeld verandert, zoo vergroot
een spiegelteleskoop zoo veel maal als de brandpuntsafstand van
het oogglas in dien van den hollen spiegel begrepen is.
Met een zoodanigen spiegelteleskoop heeft William Her-
schel zijne beroemde ontdekkingen gedaan; alleen had hij den
kleinen vlakken spiegel geheel weggelaten, en in plaats daarvan
den hollen spiegel zoo schuin geplaatst dat het beeld nabij
den binnenwand der buis ontstond. De waarnemer zag van bo-
ven door een oogglas in de buis en deelde aan den onder aan
de stellaadje staanden arbeider door een roeper de aanwijzing
mede hoe hij den verrekijker moest draaijen. De teleskoop liet
bij de waarneming der vaste sterren eene SOOOvoudige ver-
grooting toe; bij de waarneming der planeten vergenoegde men
zich met eene tienmaal geringere vergrooting; de teleskoop werd