Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
49S
gebragt dan door een geweer- of pistoolschot. Bij een harden
slag op de tafel doorloopen de deeltjes van het hout een
grooteren weg, gelijk het trillen van daarop liggende lig-
chamen aantoont; een van eene grootere hoogte nedervallende
regendroppel brengt hoogere golfbergen en diepere dalen
in eene watervlakte en tevens een sterker geluid voort; zoo be-
werkt ieder in grootere bogen trillend ligchaam sterkere geluids-
golven.
Wet: De sterkte van het geluid neemt toe
met de volkomenheid en kortheid der
geleiding, en ook met de sterkte der
geluid verwekkende trilling.
De snel- 276. De snelheid van het geluid. Om van de plaats
^hetge*^ van haar ontstaan tot eene andere plaats te komen, hebben
luid. de geluidsgolven eenigen tijd noodig. Wanneer men van den
grootst mogelijken afstand den hamer van een steen-
II houwer of de bijl van een houthakker ziet neervallen, dan
hoort men den slag eerst een weinig later; het licht heeft zich
oogenblikkelijk tot aan het oog van den waarnemer voortge-
plant, maar het geluid heeft daartoe eenigen tijd besteed. Wan-
neer men op aanmerkelijken afstand een kanon ziet afvuren,
kan men het gevaar van getroffen te worden ontgaan, door zich
terstond achter den aarden wal neer te werpen. Wanneer men
uit het venster van eene bovenverdieping een marcherend
regiment overziet, dan neemt men waar dat, ofschoon aUen
zich naar de door de zelfde trommels aangegeven maat rigten,
de laatsten den voet later neerzetten dan de voorsten; tot de
laatsten komt het geluid later, daarom maken zij de bewegingen
niet gelijktijdig en het geheel verkrijgt een golfachtig aanzien.
Men heeft de snelheid van het geluid in de lucht door veel-
vuldige proeven gemeten, waarbij men op grooten gemeten af-
stand kanonnen liet afschieten en den tijd, die er tusschen het
ontploffen van het kruid en het aankomen van het geluid ver-