Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
4S0
den sagopalm en is de meest gebruikelijke spijs, die wij in liet
brood nuttigen.
Omzet- 267. De omzetting van het zetmeel in suiker.
tmg \an p^oef n, ln een kleinen pot brengt men eenig water aan
iict zet"
meel iu het koken en giet daarin een paar druppels geconcentreerd zwa-
suiker ygi^uur. Lauiïzamerhand wordt er zetmeel, met koud water aan-
Qoor zwa-
velzuur. gemengd, onder gestadig omroeren bij de kokende vloeistof ge-
voegd. J\Ien laat het mengsel nog eenige minuten koken en schudt
er dan geschrapt krijt in. Dit trekt het zwavelzuur aan en ver-
eenigt zicli daarmede tot zwavelzuren kalk of gips; de vloeistof
wordt lielderder, en moet nu door een lap linnen gegoten en
gekookt worden. Er ontstaat eene dikke massa, die zeer zoet
smaakt: zetmeelstroop, bij ons veelal aardappelenstroop
genaamd. Door ze met dierlijke kool te klaren en verder te
laten verdampen verkrijgt men de drui v e n s u i ke r of kor-
relsuiker 1). Eij deze handelwijze is de stijfsel (het zetmeel)
door aanraking met het zwavelzuur omgezet.
Omzet- I*roef />. Eene geringe hoeveelheid gerstemout, dat fijn
ting door gestooten is, worde met de achtvoudige gewigtshoeveelheid laauw
asuse overgoten en blijve in de nabijheid van eene heet gestook-
te kagchel of op eene aan de zonnestralen blootgestelde plaats
staan. — (De gerstemout bereidt men door de gerst in water
te laten zwellen en ze naderhand op een met platte steenen be-
legden vloer twaalf tot twintig uren te laten liggen; de kiemen
breken door, eu haren verderen groei belet men door droogen
of dorren, dat in de lucht of dooi* grootere warmte geschieden
kan.) Na verloop van eenige uren worde het mengsel door lin-
nen gegoten; de vloeistof die er doorloopt, het moutaftreksel,
1) Deze suiker verschilt van de in het dagelijksch leven gebruikelijke
rietsuiker, die uit het suikerriet afkomstig is, in scheikundige
zamenstelling en uiterlijk, en ook doordat zij niet, zoo als de laatste,
kristalliseren kan. Zij heeft ook een veel minder sterken zoe-
ten smaak. Ln.