Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
473
ia , en er langs de binnenwanden versehe lucht bij de vlam kan
komen. Schuins boven het glas houde men een tweede omtrent
half zoo groot, dat met koolzuur gevuld is. Het koolzuur zal
in het benedenste glas neerzinken, zich op den bodem daarvan
uitbreiden en, gelijk ingegoten water allengs het benedenste
gedeelte vullen tot het de vlam bereikt en uitbluscht. Het kool-
zuur is dus zwaarder dan de dampkringslucht.
Proef e. Wederzijdsche doordringing van luchtvor- Ver-
mige ligchamen. Een met koolzuur gevuld glas worde regt spreiding
. . ,, van lueht-
op en open op eene plaats gezet, die niet aan den togt is bloot- vormige
gesteld. Daar het koolzuur zwaarder is dan de dampkringslucht, l'gcha-
zoo verwacht men met reden dat noch de ligtere lucht zich
benedenwaarts naar het koolzuur zal begeven, noch dat het
zware koolzuur uit het vat zal opstijgen; immers stijgt het wa-
ter , waarop men olie heeft gegoten, daarin niet op , maar de
ligte olie vormt voortdurend de bovenste laag. Onderzoekt men
echter het oorspronkelijk met koolzuur gevulde glas na ettelijke
uren, door de aan het ijzercbaad gestoken kaars er brandende
in te houden, dan zal ze niet uitgaan. Maar het zwaardere
koolzuur kon zich niet anders uit het glas verwijderen dan door
er uit op te stijgen. Nog duidelijker blijkt dit uit de volgende
proef. Men neemt twee glazen, wier openingen even groot zijn ,
en bestrijkt hunne randen rondom de opening met kaarsvet. Het
eene glas vult men met koolzuur, zet het regtop op de tafel
en drukt het tweede ledige glas omgekeerd met zijne opening
op de opening van het eerste. Het onderste glas bevat het zwaar-
dere koolzuur, het bovenste de ligtere dampkrings-
Fig. 257.
lucht. Onderzoekt men na eenigen tijd de beide
glazen door er kalkwater in te gieten en te schud-
den , dan zal het troebel worden toonen, dat zich in
beiden koolzuur bevindt. Dit gas heeft zich dus ook
naar boven uitgebreid; er heeft eene doordringing
of diffusie van beide gassen plaats gevonden.
Ieder luchtvormig ligchaam vindt tusschen de deeltjes van