Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
423
tina van het element verbonden geleiddraad, dan gaat de stroom
van dit element door de omwinding om de ijzerstaaf en mag-
netiseert die, gelijk men dit door een daarbij gehouden stukje
ijzer duidelijk kan bemerken. Neemt hij nu den geleiddraad we-
der van het plaatje af, dan doet het verdwijnen van de mag-
neetkracht in deze staaf eenen oogenblikkelijken electrischen
stroom in hare omwinding ontstaan, die nu niet meer door het
element zijnen weg kan vinden en dus door de armen en de
borst gaat van hem die de cilinders vasthoudt, en hem zoo een
schok doet gevoelen. Wrijft de helper de punt van dien geleid-
draad , zonder al te sterk te drukken, over de ruwe vlakte van
het metaalplaatje heen en weder, dan wordt daardoor de ver-
binding van de omwinding met het element telkens daargesteld
en verbroken en men ontvangt dus een groot aantal schokken
achter elkaar. De hierboven staande figuur 232 stelt deze in-
rigting voor, k het element en u het ruwe plaatje.
Men kan den cilinder ter linker hand ook aan den geleid-
draad , die van de kool of het platina komt, bij b, verbinden
en dan zelf dien over het ruwe plaatje heen strijken.
Als men, in plaats van eene massive ijzerstaaf, een aantal
ijzerdraden, van b. v. een streep dikte, goed uitgegloeid in de
spiritusvlam, in de buis legt, zoodat deze daarmede genoegzaam
gevuld is, dan zijn de schokken merkbaar sterker.
De toestellen, die naar het boven verklaarde beginsel worden
vervaardigd voor geneeskundig gebruik, zijn meestal zoo inge-
rigt dat zij het verbreken en weder daarstellen des strooms met
de hand overbodig maken, dat zij zelfverbrekend zijn.
De hiernevens staande figuur geeft van die inrigting een denk-
beeld. S is al wederom de om eene met ijzerdraadjes gevulde buis
gelegde omwinding. De uiteinden daarvan zijn verbonden, het
eene aan het koperen standaardje met schroef knopjes a, het
andere aan het gebogen metalen standaardje b. Door het
horizontale deel van dit laatste gaat een schroefje dat
in eene platinapunt eindigt. Deze punt raakt aan een klein