Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
396
loodregt, naar de regter of linker zijde, schuins naar boven of
naar beneden gekozen konden worden, vormde hij 196 signa-
len, die door een verrekijker ligt te onderscheiden waren, en
omtrent wier beteekenis hij met zijne broeders de noodige af-
spraak maakte. De uitvinding werd in 1793 aan de nationale
conventie voorgelegd, goedgekeurd en weldra de eerste groote
telegrafenlijn van Parijs tot Eijssel voltooid. De eerste dépêche
luidde: „De herneming van Condé," ende conventie liet daarop
antwoorden: „Het leger van het noorden heeft zich bij het va-
derland zeer verdienstelijk gemaakt." Naar het model van den
franschen werden de optische telegrafen van andere landen
ingerigt; doch bij gelegenheid van mist, regen, sneeuw of bij
invallende duisternis waren zij buiten staat om te werken, en
zij zijn overal door de electro-magnetische telegrafen verdron-
gen geworden.
Electro- De electro-magnetische telegrafie berust daarop, dat men
^sch^'" batterij zelfs een electro-magneet of mul-
tele- tiplicator, die mijlen ver verwijderd is, magnetisch of onmag-
grafie. jjgtjggii ^ zuidmagnetisch of noordmagnetisch kan maken, wan-
neer men slechts twee geleidingen inrigt, door welke de
stroom der batterij naar den electro-magneet en van hem terug
kan komen. Uit hoofde zijner buitengewone snelheid
(§ 183) doorloopt de electrische stroom den mijlenlangen weg
met de snelheid des bliksems. Het doen gaan van den stroom
bewerkt daarom op het zelfde oogenblik, dat de electro-magneet
oj) het andere station een anker of eene magneetnaald aantrekt,
en eene afbreking van den stroom heeft ten gevolge, dat hij
ze even zoo snel weder loslaat.
Naar hunne inrigting moet men naaldtelegrafen,
^leitog druktelegrafen en wijzertelegrafen onderschei-
<1®"" den. Bij allen maakt de draadgeleiding de voornaamste kosten
clcctrischc
tele- naardien men daartoe koperdraad of merkelijk dikker
grafen. ijzerdraad moet nemen, en geen slecht geleidend en den galva-
nischen stroom verzwakkend metaal of zeer dunne draden kan