Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
25
naar de linker zijde, om het nieuwe, door het overwigt ver-
plaatste zwaartepunt onder de spil te brengen, en na eenige
slingeringen toont de evenaar het overwigt door
een schuinen stand aan.
II. Eene goede balans moet gevoelig zijn; dat Gevoe-
wil zeggen, reeds bij een gering overwigt aan de eene zijde lig^^^id
^ " eener
moet de tong van de loodregte rigting afwijken en een doorslag balans.
geven.
Proef d. Om na te gaan, waardoor men de gevoeligheid
eener balans vermeerdert, schuiven wij de tong in onzen toestel
zoo ver naar beneden, dat zij van boven niet meer door de
kurk uitsteekt, en maken er onder eene kurk aan vast. Daarop
nemen wij een stukje papier en kiezen het zoo klein en ligt,
dat, Avanneer het zamengeknepen over den balk der balans ge-
legd is, deze zich naauw^elijks beweegt en zich in rust genoeg-
zaam honzontaal plaatst. Wij hebben, door de tong naar bene-
den te drukken, het zwaartepunt van den evenaar
ver naar beneden verplaatst en hem daardoor voor het
overwigt van het stukje papier ongevoelig gemaakt. Tevens is
er nog een ander verschijnsel op te merken; toevallig of met
opzet aangestooten, zal die evenaar, eer hij volkomen in zijn
evenwigt terug gekeerd is, zich altijd maar weinig, doch snel
op en neer bewegen — kleine, maar snelle slinge-
ringen maken.
Daarentegen worde de tong verder naar boven geschoven en
wel zoo ver mogelijk, zonder dat de evenaar omslaat; hangt
men thans het zelfde stukje papier, dat eerst geenen doorslag
te weeg bragt, over den evenaar, dan zal een zigtbare doorslag
de grootere gevoeligheid der balans te kennen geven,
en wanneer het weggenomen is, zal de evenaar langzame,
groote slingeringen maken en eerst na langen tijd tot
rust komen. Hoe nader alzoo het zwaartepunt van
den evenaar onder zijn steunpunt ligt, des te
gevoeliger is de balans. Onze toestel levert een evenaar