Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
336
Werkin- De ontladingsslag eener groote batterij gaat met een sterken
el^ectri"^ knal en een helder lieht gepaard en is van aanmerkelijke sterkte.
sehe Hij doorboort een geheel spel kaarten, verbrijzelt dun-
batterij. ^^^ planken, doet glasruiten en met water gevulde glazen bui-
zen springen. Door de ontlading eener batterij wordt dun ijzer-
di-aad gloeijend en in gesmolten kogeltjes in 't rond geslingerd;
dunne strooken metaal worden verbrand, goud met glas zamen-
gesmolten, spiritus en katoen, met harspoeder bestrooid, ont-
vlammen daardoor. De p h y s i o 1 o g i s e h e w e r k in g e n der
batterij zijn van verderfelijken aard; kleine dieren, zoo als vo-
gels en katten, worden terstond gedood; bij menschen, die
zich onvoorzigtig aan den ontladingsslag blootstelden, heeft hij
bloedspuwingen of verlamming ten gevolge gehad.
DE DAMPKRINGSELECTKICITEIT.
Frank- 193. Ontdekking der eleetrieiteit in de onweêrs.
lins ont- -vpolken. De door wrijven opgewekte eleetrieiteit vertoont in
clekkin,. maatstaf geheel en al de zelfde werkingen, die een
onweder voortbrengt. De vonken eener groote electriseermachine
nemen gelijk de bliksem eenen zigzagvormigen weg en springen
tot den naastbij zijnden geleider over; de vonken eener batterij
ontsteken, gelijk de bliksem, vele brandbare stoffen en dooden
levende wezens. Daarom lag het vermoeden voor de hand, dat
het onweder een electrisch verschijnsel was. Om
dit vermoeden te bevestigen, liet de Noord-Amerikaan Franklin
in 1752 in de nabijheid van Philadelphia, toen er een onweder
dreigde, een vlieger, het bekend speelgoed der knapen, waar-
aan een spits uitloopend metaaldi'aad bevestigd was, in de
lucht opstijgen. Onder aan het touw van den vlieger was een
sleutel gebonden, zoodat de eleetrieiteit der wolken door het
metaaldraad werd opgenomen en over het touw tot den sleutel
naar beneden kon stroomen. Ofschoon er verscheidene onweers-