Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
335
geplaatst zijn. Dit alles worde met een tafelkleed of beddela-
ken geheel bedekt, dat aan de eene zijde door de machine
zelve, en zoo noodig aan de andere zijde door een of meer
wijnflesschen of iets dergelijks genoegzaam van het vuur wordt
verwijderd gehouden. Van tijd tot tijd draait men de schijf
een weinig, om haar overal even sterk verwarmd te krijgen.
Verrassend vallen de proeven met de electriseermachine uit, ,, .
' ' lietiso-
wanneer men een geïsoleerden mensch electriseert. Deze staat leer-
op het isoleerbankje, een plankje, dat door vier sterke
glazen pooten of door vier champagne-flesschen gedragen wordt,
en houdt in de hand een metaaldraad, waarmede hij den con-
ductor aanraakt. Daar hij een geïsoleerden geleider uitmaakt,
zoo laten zich met den geïsoleerden persoon de zelfde proeven
doen als met den conductor zeiven; zijne hand trekt ligte lig-
chaampjes aan; zijne haren rijzen overeind en stooten elkander
af, voornamelijk wanneer een tweede persoon de hand er boven
houdt, en men kan uit alle deelen zijns ligchaams en uit zijne
kleeding vonken trekken.
192. De electrische batterij en hare werkingen. Electri-
Door de electriseermachine is men in staat eene electrische bat- ju^^g^ij
terij te laden en de allerkrachtigste werkingen der electriciteit
voort te brengen. De electrische batterij we]f](t als eene zeer
hooge en wij de leidsche flesch. Het is een zamen-
s t e 1 van 3 of meer gewone leidsche fl e s s c h e n, die in
eene kist met metalen bodem staan, terwijl de knoppen harer
binnenbekleedsels door dikke metaaldraden met elkander ver-
bonden zijn, zoodat zij de plaats van eene enkele, groote
leidsche flesch vervangen. Men laadt de batterij door naar haren
knop uit den conductor der machine vonken te laten oversprin-
gen ; zij wordt ontladen gelijk eene gewone leidsche flesch, ter-
wijl men door een ontlader of zulke ligchamen, waardoor de
electriciteit moet stroomen, het buitenbekleedsel met het inwen-
dige verbindt.
cr. nat. 22