Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
321
merkt, dat alle scherpe kanten en punten vermeden moeten
worden.
Proef a. Men wrijve de gomplaat van den electrophoor,
trekke uit het opgeligte deksel vonken en lette op den afstand,
op welken zij naar den knokkel overspringen, of, zoo als men
gewoon is te zeggen, op de lengte dier vonken. Daarop legge
men eene groote, zeer scherpe speld zoo op het electrophoor-
deksel, dat de punt der speld op de zijde er overheen uitsteekt.
Trekt men thans uit het deksel vonken, dan verkrijgt men ze
in 't oog loopend zwakker en korter; het deksel is thans in ge-
ringere mate geladen. Daar aUe deelen van eene en de zelfde
electriciteit zich, volgens de wet der afstooting, van elkander
jogen te ver^vijderen, zoo heeft zich aan den rand van het dek-
sel de meeste electriciteit verzameld; steekt er nog eene metalen
punt uit, dan hoopt zich in deze eene zeer groote hoeveelheid
electriciteit op, die , door de overige afgestooten, wegstroomt,
omdat de lucht aan het einde der punt slechts geringen tegen-
stand biedt.
Nadat de speld van het electrophoordeksel afgenomen is,
worde zij in de hand gehouden, en met de punt het geëlectri-
seerde deksel genaderd. Er springt haar geene vonk tegen, en
toch verkrijgt de knokkel naderhand nog eene hoewel slechts zeer
zwakke vonk uit het deksel. Weder is het door de speldepunt
van een groot gedeelte zijner electriciteit beroofd. Door de po-
sive electriciteit van het deksel aangetrokken, is uit de speld
negative electriciteit daarheen gestroomd en heeft een gedeelte
der positive onwerkzaam gemaakt.
Proef b. Wanneer men het geëlectriseerde electrophoor- Deelec-
deksel met de daarop liggende speld opligt en terstond de punt ®
komsten van Fizeau en Gounelle b. v. bedraagt die snelheid slechts
180000 kilometers in een rood koperdraad en 100000 in een ijzer-
draad, en is zij onafhankelijk van de kracht der ontlading en van
de dikte des draads. Ln.
21*