Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
316
" triciteiten dan ten deele haren iveg door den geleidenden vloer
nemen.
Electrisch Proef c. Weinige oogenblikken nadat men de leidsche
flesch ontladen heeft, omvatte men weder met de eene hand
schot m
(ie flesch. het buitenbekleedsel en nadere met de andere den knop. Men
zal nogmaals een ontladingsschok verkrijgen, die nogtans uiterst
zwak is. In de geladene flesch ontving het binnenbekleedsel eene
grootere hoeveelheid electriciteit dan het buitenste. Bij de ont-
lading heeft de electriciteit van het buitenbekleedsel zieh met
haar vereenigd; maar daar de hoeveelheid van deze geringer
was en daar de glazen wanden als niet geleiders niet terstond
alle electriciteit afgeven, is er in het inwendige der flesch eene
rest van positive electriciteit overgebleven, welke op nieuw
eenige negative electriciteit op het buitenbekleedsel aantrekt,
en zoo de tweede, zwakke lading bewerkt.
De electrische schok heeft tot de uitvinding der leidsche flesch
aanleiding gegeven. In 1743 wilde zekere van der Wiggen,
meer bekend ouder den naar de mode dier tijden verlatijnschten
naam van C u n a e u s, die te Leiden onder prof. M u s s c h e n-
broek physica studeerde, eens proeven hoe geëlectriseerde
%vijn smaakte. Hij goot dien daartoe in een glas, dat hij met
de hand omvat hield, terwijl hij den wjn electriseerde. Deze
vormde een geleidend binnenbekleedsel van het glas, en zijne
hand het buitenbekleedsel. Toen hij nu met de andere hand den
wijn naderde om te onderzoeken of die eenige electriciteit had
opgenomen, ontving hij een zwakken, maar door het geheel
nieuwe en onverwachte der zaak, hem hevig verschrikkenden
schok.
Deont- ontlader. Men kan de leidsche flesch ook op
lader, eens ontladen, zonder dat men den ontladingsschok zeiven ge-
waar wordt.
Proef. Een niet te dun eind ijzerdraad van 3 a -i palmen
lengte wordt aan zijne einden rond gevijld en in het midden