Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
304
is j zijn hare boeijen losgemaakt; zij drijft de blaadjes van el-
kander en ijlt terstond weg wanneer wij thans den electroskoop
aanvatten; zij is vrij geworden.
Eene gewrevene pijp lak of glazen buis bezit vrije eleetriei-
teit. In elk niet geëlectriseerd ligchaam daarentegen zijn de na-
tuurlijke electriciteiten in gebonden toestand bevat; de eene
houdt door hare aantrekkingskracht de andere vast, en geene van
beiden kan zich werkzaam toonen. Eerst wanneer een gedeelte
der eene door eene sterkere aantrekking of afstooting verwijderd
is, wordt een gedeelte der tegengestelde eleetrieiteit vrij, en dit
overschot brengt electrische werkingen voort.
Electri- 174. De aantrekking tusschen een electrisch en een
trekkSo- electrisch ligchaam als gevolg der verdeeling.
slechts Proef. Men brenge eerst een bolletje of een schijQe papier
tegenge- zijden, vervolgens aan een linnen draad, beide aan
stelde eenen geleidenden standaard opgehangen, in de nabijheid der
^teiten^'" o^wi'evene pijp lak en lette telkens op den afstand, waarop het
bolletje aan de aantrekkingskracht gehoorzaamt. Het bolletje aan
den linnen draad zal op veel grooteren afstand aangetrokken
worden. Er heeft daarin eene verdeeling plaats; de negative
eleetrieiteit wordt afgestooten en vloeit door den linnen draad
weg; het behoudt slechts de positive eleetrieiteit, en daarom
wordt het door het negatief electrische lak sterk aangetrokken.
In het bolletje aan den zijden draad worden de electriciteiten
Fig 179. insgelijks ontbonden; de afgestooten eleetrieiteit
kan echter niet wegstroomen, maar blijft op de
j ' zijde van het bolletje, die van het lak afgekeerd
is en is voor de aantrekking hinderlijk. De aan-
3getrokkene eleetrieiteit daarentegen hoopt zich
aan de voorzijde op en is digter bij de pijp lak;
derhalve wordt de hindernis overwonnen, en er
volgt eene aantrekking, maar op geringer afstand.
Ieder geleidend ligchaam wordt in de nabijheid van een